Jak oceniana jest matura ustna z angielskiego? Punktacja i kryteria krok po kroku

Czy jeden błąd gramatyczny oznacza utratę punktu?

Czy trzeba mówić bardzo zaawansowanym angielskim, żeby dostać wysoki wynik?

Czy można świetnie mówić po angielsku, a mimo to stracić dużo punktów za niewykonanie polecenia?

I wreszcie: co dokładnie trzeba zrobić, żeby zdobyć 30/30 punktów na maturze ustnej z angielskiego?

Jeśli takie pytania chodzą Ci po głowie, ten artykuł jest właśnie dla Ciebie.

Ocena z matury ustnej nie jest uznaniowa. Egzaminatorzy korzystają z konkretnych kryteriów CKE. Maksymalnie możesz uzyskać 30 punktów, a aż 18 z nich dotyczy tego, jak skutecznie realizujesz trzy zadania.

Dlatego bardzo dobry angielski pomaga, ale sam w sobie nie wystarczy.

Jeżeli chcesz najpierw poznać przebieg całego egzaminu, przeczytaj: Matura ustna z angielskiego - jak wygląda egzamin krok po kroku?

Ile punktów można zdobyć na maturze ustnej z angielskiego?

Maksymalny wynik to 30 punktów.

Punkty są podzielone w następujący sposób:

Sprawność komunikacyjna jest oceniana osobno w każdym z trzech zadań, natomiast język, wymowa i płynność są oceniane na podstawie całej wypowiedzi zdającego. Co ważne, ocena tych umiejętności rozpoczyna się już podczas rozmowy wstępnej.

Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać?

Dla obowiązkowych egzaminów maturalnych trzeba uzyskać co najmniej 30% możliwych punktów. W przypadku matury ustnej z angielskiego, gdzie maksimum wynosi 30 punktów, oznacza to minimum 9 punktów.

Czyli:

9/30 = zdane.

Ale jeśli zależy Ci na naprawdę dobrym wyniku, warto zrozumieć, za co przyznawane są pozostałe punkty.

Najwięcej punktów dostajesz za sprawność komunikacyjną

To najważniejsza część oceny.

Za sprawność komunikacyjną możesz otrzymać:

• 6 punktów w zadaniu 1,
• 6 punktów w zadaniu 2,
• 6 punktów w zadaniu 3.

Łącznie:

18 punktów z 30, czyli aż 60% całego wyniku.

CKE sprawdza przede wszystkim:

• czy realizujesz wymagane elementy zadania,
• czy je rozwijasz,
• czy Twoja odpowiedź pasuje do tematu i sytuacji,
• czy reagujesz na egzaminującego,
• jak dużo pomocy potrzebujesz podczas rozmowy.

To oznacza, że jednym z największych błędów jest skupianie się wyłącznie na gramatyce.

Możesz mówić bardzo poprawnie, ale jeżeli pominiesz połowę polecenia, nie otrzymasz maksymalnej liczby punktów.

Co jest oceniane w zadaniu 1?

W rozmowie z odgrywaniem roli masz cztery kwestie podane w poleceniu. Każda z nich stanowi osobny element.

Na przykład:

• powód podjęcia pracy,
• obowiązki,
• godziny pracy,
• możliwe trudności.

Aby zdobyć maksymalną liczbę punktów za sprawność komunikacyjną, powinieneś odnieść się do wszystkich czterech i odpowiednio je rozwinąć.

Pełny schemat tego zadania znajdziesz tutaj: Rozmowa z odgrywaniem roli na maturze ustnej - przykładowy dialog i strategia

Co oznacza „rozwinąć” element?

To jedna z najważniejszych rzeczy do zrozumienia.

Wersja bardzo krótka:

I work at weekends.

Maturzysta przekazał informację, ale niewiele więcej.

Wersja rozwinięta:

I usually work at weekends because during the week I have school. My shift normally starts at ten and finishes at four.

Teraz pojawia się:

• konkretna informacja,
• dodatkowy szczegół,
• uzasadnienie.

I właśnie do takiego sposobu odpowiadania warto dążyć.

Nie oznacza to, że musisz mówić pięć zdań o każdej kwestii. Najczęściej wystarczy:

informacja + powód / szczegół / przykład

Jak działa skala 0-6 za sprawność komunikacyjną?

CKE bierze pod uwagę dwie rzeczy: do ilu z czterech elementów się odniosłeś oraz ile z nich rozwinąłeś.

Najważniejszy przypadek wygląda tak:

Widać więc bardzo wyraźnie: samo wspomnienie o wszystkich czterech elementach nie daje maksymalnej punktacji. Musisz je także rozwijać.

Co jeśli pominiesz jeden element?

Załóżmy, że zadanie zawiera cztery kwestie, a Ty omówisz tylko trzy.

Nawet jeżeli wszystkie trzy świetnie rozwiniesz, według tabeli CKE podstawowa punktacja za sprawność komunikacyjną wynosi wtedy maksymalnie 4 punkty, zanim zostaną uwzględnione ewentualne dodatkowe obniżenia.

Dlatego podczas zadania 1 naprawdę warto kontrolować:

1. omówione,
2. omówione,
3. omówione,
4. omówione.

Jeśli przed końcem rozmowy zauważysz, że czegoś brakuje, możesz powiedzieć:

There's one more thing we should discuss.

albo:

We also need to think about...

I wprowadzić brakujący element.

Za co można stracić dodatkowe punkty?

Po ustaleniu liczby punktów za realizację elementów egzaminator bierze również pod uwagę zakres pomocy, której potrzebujesz ze strony egzaminującego.

Jeżeli nie potrzebujesz pomocy albo potrzebujesz jej bardzo rzadko, punktacja pozostaje bez zmian. Jeśli egzaminujący musi czasami pomagać Ci w prowadzeniu rozmowy, możliwe jest odjęcie 1 punktu. Przy znacznej potrzebie pomocy - 2 punktów.

W zadaniu 1 dodatkowo znaczenie ma to, czy Twoje reakcje są adekwatne do tematu, kontekstu oraz wypowiedzi egzaminującego.

Co to znaczy w praktyce?

Egzaminujący:

I think travelling by train would be too expensive.

Uczeń:

My favourite means of transport is a car.

Zdanie jest poprawne po angielsku, ale uczeń właściwie nie zareagował na wypowiedź rozmówcy.

Lepiej:

I see your point, but if we book the tickets early, they might be much cheaper. We could also check if there are any discounts for students.

To jest reakcja związana z tym, co powiedział egzaminujący.

Właśnie dlatego w zadaniu 1 tak ważne jest słuchanie rozmówcy, a nie tylko odtwarzanie przygotowanych wcześniej zdań.

Jak oceniane jest zadanie 2?

W zadaniu z opisem ilustracji również oceniane są cztery elementy:

• opis ilustracji,
• odpowiedź na pierwsze pytanie,
• odpowiedź na drugie pytanie,
• odpowiedź na trzecie pytanie.

I tutaj pojawia się częsty błąd.

Uczeń świetnie opisuje zdjęcie przez minutę, a potem odpowiada:

Yes, I would.

I don't know.

Maybe.

To oznacza, że dobrze zrealizował tylko część zadania.

Dlatego pamiętaj:

Opis obrazka to tylko jeden z czterech ocenianych elementów zadania 2.

Jeśli potrzebujesz schematu tego zadania, zobacz: Opis obrazka na maturze ustnej - schemat, zwroty i przykładowa odpowiedź

Jak zdobyć 6/6 w zadaniu 2?

Dąż do tego, aby:

• dobrze opisać zdjęcie,
• odpowiedzieć na wszystkie trzy pytania,
• każdą odpowiedź rozwinąć.

Przykład.

Pytanie:

Would you like to work outdoors?

Zbyt krótko:

Yes, I would.

Lepiej:

Yes, I would. I spend a lot of time indoors, so working outside would be a nice change. I also enjoy being active and spending time in nature.

Nie potrzebujesz minutowej odpowiedzi. Potrzebujesz więcej niż jednego prostego komunikatu.

Jak oceniane jest zadanie 3?

W materiale stymulującym również mamy cztery elementy:

• wybór ilustracji i uzasadnienie,
• wyjaśnienie, dlaczego odrzucasz pozostałe ilustracje,
• odpowiedź na pierwsze pytanie,
• odpowiedź na drugie pytanie.

Czyli powiedzenie:

I choose picture 1 because I like it.

absolutnie nie kończy zadania.

Musisz również odnieść się do pozostałych propozycji oraz odpowiedzieć na dwa pytania egzaminującego.

Dokładny schemat znajdziesz tutaj: Materiał stymulujący na maturze ustnej - jak wybrać zdjęcie i odrzucić pozostałe?

Czy błędy gramatyczne mocno obniżają wynik?

To zależy od ich liczby i wpływu na komunikację.

Za poprawność środków leksykalno-gramatycznych można otrzymać maksymalnie 4 punkty.

Najwyższa punktacja jest przewidziana dla wypowiedzi zawierającej jedynie sporadyczne błędy, które nie utrudniają komunikacji. Przy większej liczbie błędów wynik stopniowo się obniża, szczególnie jeśli błędy zaczynają utrudniać zrozumienie wypowiedzi.

Najważniejszy wniosek?

Pojedynczy błąd nie oznacza katastrofy.

Jeżeli powiesz:

Yesterday I go to the cinema...

I od razu poprawisz:

Sorry, I went to the cinema...

Egzamin nie jest przegrany.

Nawet przy maksymalnej punktacji CKE dopuszcza występowanie sporadycznych błędów, o ile nie zaburzają komunikacji.

Czy trzeba mówić perfekcyjnie, żeby dostać 4 punkty za poprawność?

Nie.

To bardzo ważne.

Maksymalna punktacja nie oznacza zera błędów przez 15 minut.

CKE bierze pod uwagę przede wszystkim liczbę błędów oraz to, czy zakłócają komunikację.

Dlatego na egzaminie znacznie lepiej powiedzieć coś naturalnie, zrobić drobny błąd i kontynuować niż milczeć przez kilkanaście sekund, próbując zbudować idealne zdanie.

Czym różni się „zakres” od „poprawności” języka?

To dwa osobne kryteria.

Poprawność

Czy używasz języka poprawnie?

Na przykład:

She is working now.

A nie:

She working now.

Zakres

Jak różnorodnym językiem potrafisz się posługiwać?

Czy cały czas mówisz:

good, bad, nice, I think, I like

Czy potrafisz również użyć:

convenient, effective, environmentally friendly, I would prefer..., One possible solution would be..., Although..., If I had the opportunity,...

Za zakres środków leksykalno-gramatycznych można zdobyć maksymalnie 4 punkty. Najwyższy poziom oznacza szeroki zakres języka pozwalający swobodnie mówić zarówno o prostych, jak i bardziej złożonych zagadnieniach.

Praktyczną bazę konstrukcji znajdziesz w poradniku: Przydatne zwroty na maturę ustną z angielskiego - zadania 1-3

Czy trzeba używać bardzo trudnych słów?

Nie.

Szeroki zakres języka nie oznacza wrzucania jak najtrudniejszych słów do każdego zdania. Chodzi bardziej o to, aby potrafić wyrazić myśl precyzyjnie.

Zamiast:

The bus is very bad.

Możesz powiedzieć:

The bus is overcrowded and travelling this way may be uncomfortable.

Zamiast:

This picture is good.

Powiedz:

This picture would be suitable for the campaign because its message is clear.

Zamiast:

It is very important.

Możesz użyć:

It is essential.

Ale nie rób tego na siłę. Poprawne I think it is a good idea because... jest lepsze niż bardzo zaawansowane zdanie, którego konstrukcji nie kontrolujesz.

Jak zdobyć 4 punkty za zakres języka?

W całym egzaminie pokaż, że potrafisz używać różnych konstrukcji.

Present Simple

I usually travel by bus.

Past Simple

Last year, I worked on a school project.

Present Perfect

I've never taken part in an event like this.

Future forms

I think people will use electric cars more often in the future.

Conditionals

If public transport were cheaper, more people would use it.

Modals

They might be taking part in a school project.

Porównania

Picture 1 is more suitable than picture 2.

Zdania złożone

Although travelling by car is convenient, it can be expensive.

Nie chodzi o odhaczenie wszystkich czasów. Jeżeli sytuacja naturalnie daje Ci możliwość zastosowania różnych struktur - wykorzystaj ją.

Jak oceniana jest wymowa?

Za wymowę można zdobyć maksymalnie 2 punkty.

CKE bierze pod uwagę między innymi wymowę poszczególnych dźwięków, akcentowanie oraz intonację, ale kluczowy jest wpływ ewentualnych błędów na zrozumienie wypowiedzi.

Maksymalne 2 punkty możesz otrzymać także wtedy, gdy pojawiają się błędy, ale nie utrudniają komunikacji.

To oznacza, że nie musisz mieć brytyjskiego ani amerykańskiego akcentu. Najważniejsze, żeby egzaminujący bez problemu rozumiał, co mówisz.

Czy polski akcent obniża wynik?

Sam fakt, że brzmisz jak osoba z Polski, nie oznacza automatycznie utraty punktów.

Liczy się zrozumiałość.

Jeśli wymowa danego wyrazu jest trochę inna niż u native speakera, ale komunikat pozostaje jasny, nie jest to to samo co błąd powodujący, że egzaminujący nie rozumie słowa.

Zamiast próbować pozbyć się akcentu, przed maturą skup się na:

• prawidłowym akcentowaniu często używanych słów,
• wyraźnych końcówkach,
• rozróżnianiu problematycznych dźwięków,
• naturalnej intonacji,
• mówieniu wystarczająco głośno.

Jak oceniana jest płynność?

Za płynność możesz zdobyć maksymalnie 2 punkty.

Najwyższa punktacja jest możliwa, jeśli nie występują pauzy albo pojawiają się czasem pauzy nienaturalne, ale nie utrudniają odbioru wypowiedzi.

To kolejny ważny mit: nie musisz mówić bez żadnej pauzy.

Naturalni użytkownicy języka też się zastanawiają.

Możesz powiedzieć:

Let me think.

That's an interesting question.

Well, I think...

I po chwili kontynuować.

Problemem są raczej bardzo częste i długie przerwy:

I... um... think... that... um... picture... two...

które zaczynają utrudniać odbiór wypowiedzi.

Czy szybkie mówienie oznacza dobrą płynność?

Nie.

Płynność nie oznacza mówienia jak najszybciej.

Uczeń, który mówi bardzo szybko, ale połyka słowa, robi dużo błędów i jest trudny do zrozumienia, niekoniecznie uzyska lepszy wynik.

Mów w naturalnym, spokojnym tempie. Twoim celem jest komunikacja, nie rekord prędkości.

Czy rozmowa wstępna jest oceniana?

To pytanie pojawia się bardzo często.

Rozmowa wstępna nie jest osobnym zadaniem, za które otrzymujesz na przykład 6 punktów za sprawność komunikacyjną.

Jednak CKE wyraźnie wskazuje, że ocena języka, wymowy oraz płynności dotyczy całej wypowiedzi zdającego od rozmowy wstępnej.

Dlatego nie warto traktować pierwszych dwóch minut jako części: „To jeszcze się nie liczy”.

Od początku staraj się:

• rozwijać odpowiedzi,
• mówić pełnymi zdaniami,
• używać naturalnego języka,
• nie odpowiadać wyłącznie yes albo no.

Czy trzeba mówić długo, żeby dostać dużo punktów?

Nie.

Długa odpowiedź nie jest automatycznie lepsza.

Długo, ale mało konkretnie:

I think travelling is very nice and very good and I really like travelling because travelling is interesting and nice...

Krócej, ale konkretnie:

I enjoy travelling because it gives me an opportunity to discover new cultures. I particularly like trying local food and visiting places that are different from my hometown.

Druga odpowiedź jest lepsza.

Na maturze liczy się rozwinięcie treści, a nie liczba sekund, przez które jesteś w stanie mówić.

Jak wygląda odpowiedź na maksymalną punktację?

Nie istnieje jeden gotowy tekst gwarantujący 30/30.

Maksymalny wynik wymaga dobrej realizacji całego egzaminu.

Uczeń powinien:

W zadaniu 1:

• omówić i rozwinąć wszystkie cztery kwestie,
• naturalnie reagować na egzaminującego.

W zadaniu 2:

• opisać ilustrację,
• rozwinąć odpowiedzi na wszystkie trzy pytania.

W zadaniu 3:

• dokonać wyboru i uzasadnić go,
• odrzucić pozostałe propozycje,
• rozwinąć odpowiedzi na dwa pytania.

Przez cały egzamin:

• używać zróżnicowanego języka,
• popełniać jedynie nieliczne błędy nieutrudniające komunikacji,
• mówić w sposób zrozumiały,
• zachować naturalną płynność.

30/30 nie oznacza „angielski jak native speaker”

To warto powtórzyć.

Matura ustna nie sprawdza, czy brzmisz jak osoba wychowana w Londynie lub Nowym Jorku. Sprawdza, czy potrafisz skutecznie porozumiewać się po angielsku.

Możesz:

• chwilę się zastanowić,
• poprawić własny błąd,
• nie znać pojedynczego słowa,
• mieć polski akcent,
• używać stosunkowo prostych konstrukcji.

Jeśli jednak potrafisz utrzymać komunikację, realizujesz wszystkie zadania i używasz języka w wystarczająco różnorodny i poprawny sposób, nadal możesz osiągnąć bardzo wysoki wynik.

Co może najbardziej obniżyć wynik?

W praktyce maturzysta powinien szczególnie uważać na:

• pomijanie elementów polecenia,
• nierozwijanie odpowiedzi,
• odpowiedzi nieadekwatne do tego, co mówi egzaminujący,
• jednozdaniowe odpowiedzi na pytania,
• dużą zależność od pomocy egzaminującego,
• bardzo ograniczone słownictwo,
• liczne błędy zakłócające komunikację,
• częste, długie pauzy utrudniające zrozumienie.

To właśnie te rzeczy są bezpośrednio związane z kryteriami CKE.

Najlepsza strategia do wysokiego wyniku

Jeżeli chcesz uprościć cały system oceniania do kilku zasad, zapamiętaj:

W każdym zadaniu:

ODNIEŚ SIĘ → ROZWIŃ → REAGUJ

W całym egzaminie:

MÓW RÓŻNORODNIE → MÓW POPRAWNIE → MÓW ZROZUMIALE → NIE ZATRZYMUJ KOMUNIKACJI

To znacznie ważniejsze niż próba nauczenia się kilkudziesięciu „zaawansowanych” zwrotów na pamięć.

Checklista: czy Twoja odpowiedź jest na wysoki wynik?

Po próbnej maturze sprawdź:

Zadanie 1

• Czy omówiłem wszystkie 4 kwestie?
• Czy każdą rozwinąłem?
• Czy reagowałem na egzaminującego?

Zadanie 2

• Czy opisałem miejsce, osoby i czynności?
• Czy odpowiedziałem na wszystkie 3 pytania?
• Czy moje odpowiedzi były dłuższe niż jedno zdanie?

Zadanie 3

• Czy dokonałem wyboru i go uzasadniłem?
• Czy odrzuciłem wszystkie pozostałe propozycje?
• Czy odpowiedziałem na oba pytania?

Cały egzamin

• Czy używałem różnych konstrukcji?
• Czy moje błędy utrudniały zrozumienie?
• Czy mówiłem wyraźnie?
• Czy moje pauzy były naturalne?
• Czy potrzebowałem dużo pomocy?

Jeżeli większość odpowiedzi brzmi tak, jesteś na dobrej drodze do wysokiego wyniku.

FAQ - punktacja matury ustnej z angielskiego

Ile punktów można dostać za maturę ustną z angielskiego?

Maksymalnie 30 punktów: 18 za sprawność komunikacyjną, 4 za zakres języka, 4 za poprawność, 2 za wymowę i 2 za płynność.

Ile punktów trzeba mieć, żeby zdać?

Przy progu 30% potrzebujesz 9 punktów z 30.

Ile punktów można dostać za jedno zadanie?

Za sprawność komunikacyjną w każdym z trzech zadań można otrzymać maksymalnie 6 punktów.

Czy jeden błąd gramatyczny zabiera punkt?

Nie działa to w ten sposób. Poprawność jest oceniana całościowo. Sporadyczne błędy, które nie utrudniają komunikacji, są możliwe również na najwyższym poziomie punktowym.

Czy rozmowa wstępna jest oceniana?

Nie otrzymujesz za nią osobnej punktacji za sprawność komunikacyjną, ale zakres i poprawność języka, wymowa oraz płynność są oceniane od początku rozmowy wstępnej.

Czy trzeba mieć idealną wymowę?

Nie. Najważniejsze jest to, aby ewentualne błędy nie utrudniały komunikacji.

Czy można dostać maksimum, popełniając błędy?

Tak. Kryteria maksymalnej punktacji za poprawność dopuszczają sporadyczne błędy, jeśli nie zakłócają komunikacji.

Co jest najważniejsze na maturze ustnej?

Pod względem liczby punktów największą część stanowi sprawność komunikacyjna - 18 z 30 punktów. Dlatego kluczowe jest pełne realizowanie i rozwijanie wszystkich elementów zadań.

Podsumowanie - za co naprawdę dostajesz punkty?

Matura ustna z angielskiego nie jest egzaminem z perfekcji.

Egzaminator nie siedzi z kartką i nie odejmuje Ci punktu za każde źle użyte słowo. Ocena jest znacznie bardziej kompleksowa.

Najwięcej punktów możesz zdobyć za skuteczną komunikację:

• Czy wykonałeś całe zadanie?
• Czy rozwinąłeś odpowiedzi?
• Czy reagowałeś na rozmówcę?

Dopiero obok tego oceniane są:

• Jak różnorodnego języka używasz?
• Jak często popełniasz błędy i czy utrudniają komunikację?
• Czy można Cię bez problemu zrozumieć?
• Czy mówisz wystarczająco płynnie?

Dlatego zamiast obsesyjnie zastanawiać się: „Czy zrobiłem jakiś błąd?”, podczas egzaminu lepiej myśleć:

Czy przekazałem to, co chciałem powiedzieć, i czy zrealizowałem całe polecenie?

To właśnie jest najważniejsze.

Chcesz sprawdzić odpowiedź na wysoki wynik w praktyce?

Sprawdź przykładowe zestawy do matury ustnej z angielskiego. Każdy zawiera wersję dla zdającego, wersję dla egzaminującego oraz modelowe rozwiązanie pokazujące, jak rozwinąć wszystkie elementy zadania.

Sprawdź przykładowe zestawy maturalne

Przygotowujesz się do matury i chcesz przećwiczyć cały egzamin z informacją zwrotną? Sprawdź zajęcia maturalne.