Matura ustna z angielskiego stresuje wielu uczniów bardziej niż część pisemna. Podczas egzaminu trzeba nie tylko znać słownictwo i gramatykę, ale również szybko reagować, rozwijać odpowiedzi i prowadzić rozmowę z egzaminującym.
Dobra wiadomość jest taka, że przebieg matury ustnej jest przewidywalny. Egzamin zawsze składa się z rozmowy wstępnej oraz trzech zadań. Jeżeli wcześniej poznasz ich schemat i przećwiczysz typowe reakcje, znacznie łatwiej będzie Ci poradzić sobie ze stresem.
W tym artykule dowiesz się:
- ile trwa matura ustna z angielskiego,
- jak wygląda rozmowa wstępna,
- na czym polegają trzy zadania,
- za co otrzymuje się punkty,
- jak odpowiadać, aby uzyskać wysoki wynik,
- jakich błędów unikać.
Opis egzaminu jest zgodny z aktualnym informatorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej dotyczącym matury z języka angielskiego, obowiązującym od roku szkolnego 2024/2025.
Ile trwa matura ustna z angielskiego?
Matura ustna z języka angielskiego trwa około 15 minut.
W tym czasie odbywają się:
- rozmowa wstępna - około 2 minut,
- zadanie 1 - maksymalnie 4 minuty,
- zadanie 2 - maksymalnie 3 minuty,
- zadanie 3 - maksymalnie 5 minut.
Po wylosowaniu zestawu nie otrzymujesz dodatkowego czasu na zapoznanie się ze wszystkimi zadaniami. Kolejne polecenia poznajesz podczas egzaminu.
Przed zadaniem 1 masz około 30 sekund na przeczytanie sytuacji, a przed zadaniem 3 około minuty na zapoznanie się z materiałem stymulującym. Nie musisz więc od razu analizować całego zestawu. Skupiasz się na jednym zadaniu, wykonujesz je, a następnie przechodzisz do kolejnego.
Jak wygląda początek egzaminu?
W sali znajdują się dwie osoby z zespołu egzaminacyjnego. Rozmawiasz bezpośrednio z egzaminującym, a drugi członek zespołu obserwuje przebieg egzaminu i uczestniczy w ocenianiu.
Na początku egzaminujący przywita się, przedstawi siebie oraz drugiego członka zespołu przedmiotowego i poprosi Cię o podanie imienia. Następnie przejdziecie do rozmowy wstępnej.
Nie musisz przygotowywać żadnej prezentacji ani wygłaszać wyuczonego przemówienia. Cały egzamin ma formę rozmowy.
Rozmowa wstępna na maturze ustnej
Rozmowa wstępna trwa około dwóch minut. Egzaminujący zadaje kilka prostych pytań związanych z Twoim życiem, zainteresowaniami, szkołą, rodziną, planami lub codziennymi zwyczajami.
Mogą pojawić się na przykład pytania:
What do you usually do in your free time?
Do you enjoy travelling? Why? / Why not?
What do you like most about your school?
Would you like to work abroad in the future?
What kind of films do you enjoy watching?
Nie musisz odpowiadać bardzo długo. Jedno słowo lub jedno krótkie zdanie to jednak zazwyczaj za mało.
Słaba odpowiedź
Yes, I do.
Lepsza odpowiedź
Yes, I do. I enjoy travelling because I like discovering new places and trying local food. Last year, I visited Italy with my family.
Dobra odpowiedź na pytanie rozgrzewkowe może składać się z:
- bezpośredniej odpowiedzi,
- krótkiego uzasadnienia,
- przykładu lub dodatkowego szczegółu.
Rozmowa wstępna ma pomóc Ci oswoić się z sytuacją egzaminacyjną. Pamiętaj jednak, że od tego momentu oceniane są już Twoje umiejętności językowe, między innymi zakres słownictwa, poprawność, płynność i wymowa.
Zadanie 1 - rozmowa z odgrywaniem roli
W pierwszym zadaniu otrzymujesz opis sytuacji oraz cztery kwestie, które musisz poruszyć podczas rozmowy.
Możesz znaleźć się na przykład w sytuacji, w której organizujesz szkolne wydarzenie, rezerwujesz hotel, składasz reklamację, rozmawiasz o wakacyjnej pracy, planujesz wycieczkę, prosisz znajomego o pomoc lub ustalasz szczegóły wspólnego projektu.
Na zapoznanie się z poleceniem masz około 30 sekund. Zadanie razem z czasem przygotowania może trwać maksymalnie cztery minuty.
Co musisz zrobić w zadaniu 1?
Musisz odnieść się do wszystkich czterech elementów wskazanych w poleceniu i odpowiednio je rozwinąć. Nie wystarczy jedynie wymienić wymagane informacje. Egzaminujący może:
- poprosić o dodatkowe wyjaśnienie,
- nie zgodzić się z Twoją propozycją,
- wyrazić wątpliwość,
- zaproponować inne rozwiązanie,
- poprosić Cię o uzasadnienie.
Twoim zadaniem jest zareagowanie na jego wypowiedź i podtrzymanie rozmowy.
Przykładowy fragment dialogu
Egzaminujący: I don’t think organising the event on Friday is a good idea.
Zdający: I understand your point, but Friday would be the most convenient day for most students. We finish classes earlier, so we would have enough time to prepare everything. Perhaps we could start the event at four o’clock. What do you think?
Ta odpowiedź jest dobra, ponieważ uczeń odnosi się do wypowiedzi rozmówcy, częściowo się nie zgadza, podaje argument, proponuje rozwiązanie i zadaje pytanie podtrzymujące rozmowę.
Przydatne zwroty do zadania 1
Proponowanie:
Why don’t we…?
How about…?
Perhaps we could…
It might be a good idea to…
Zgadzanie się:
I agree.
That sounds like a good idea.
That would be great.
Wyrażanie innego zdania:
I see your point, but…
I’m afraid I don’t agree.
I’m not sure that would work because…
Szukanie kompromisu:
What if we…?
Perhaps we could compromise.
Could we agree on…?
Najważniejsza zasada: nie traktuj zadania 1 jak monologu. To ma być rozmowa, dlatego słuchaj egzaminującego i reaguj na to, co mówi.
Zobacz pełny schemat rozmowy z odgrywaniem roli, zwroty i przykładowy dialog.
Zadanie 2 - opis ilustracji i odpowiedzi na trzy pytania
W drugim zadaniu otrzymujesz jedno zdjęcie. Najpierw musisz je opisać, a następnie odpowiedzieć na trzy pytania egzaminującego. Na wykonanie całego zadania masz maksymalnie trzy minuty.
Co powinien zawierać opis obrazka?
W praktyce pełny opis powinien przekazywać trzy podstawowe informacje:
- gdzie rozgrywa się przedstawiona sytuacja,
- kto znajduje się na ilustracji,
- co robią widoczne osoby.
Nie musisz opisywać każdego przedmiotu ani każdego szczegółu. Ważniejsze jest stworzenie spójnej wypowiedzi pokazującej, że rozumiesz przedstawioną sytuację.
Prosty schemat opisu ilustracji
- Powiedz, co ogólnie przedstawia zdjęcie.
- Określ miejsce.
- Opisz osoby.
- Powiedz, co robią.
- Dodaj przypuszczenie dotyczące sytuacji lub emocji.
Przykładowy opis
The picture shows a group of young people taking part in a cooking workshop. They are standing in a modern kitchen, probably in a cooking school. Some of them are cutting vegetables, while another person is mixing ingredients in a bowl. They are wearing aprons and seem focused on their work. They probably want to learn how to prepare healthy meals.
Nie musisz znać wszystkich nazw przedmiotów widocznych na zdjęciu. Gdy brakuje Ci słowa, możesz opisać jego funkcję:
It’s something you use to cut vegetables.
It’s a kind of kitchen equipment.
I don’t know the exact word, but…
Umiejętność wyjaśnienia znaczenia słowa to ważna strategia komunikacyjna.
Jak odpowiadać na pytania do ilustracji?
Po opisie egzaminujący zada trzy pytania. Najczęściej jedno odnosi się bezpośrednio do zdjęcia, jedno dotyczy Twojej opinii lub preferencji, a jedno wymaga opowiedzenia o doświadczeniu z przeszłości.
Why do you think these people have decided to take part in this activity?
Would you like to do something similar? Why? / Why not?
Tell me about a situation when you worked with other people.
W pytaniu o doświadczenie staraj się uwzględnić, kiedy i gdzie wydarzenie miało miejsce, co się wydarzyło, jaki był rezultat oraz jak się wtedy czułeś lub czego się nauczyłeś.
Last year, I worked with three classmates on a school project about renewable energy. We divided the work, and I prepared the part about solar power. At first, it was difficult to organise our meetings, but we finished the project on time and received a very good mark.
Poznaj dokładny schemat opisu ilustracji i przykładowe odpowiedzi.
Zadanie 3 - materiał stymulujący
W zadaniu 3 otrzymujesz najczęściej trzy ilustracje oraz opis sytuacji. Musisz:
- wybrać ilustrację, która najlepiej spełnia warunki polecenia,
- uzasadnić swój wybór,
- wyjaśnić, dlaczego odrzucasz pozostałe propozycje,
- odpowiedzieć na dwa pytania egzaminującego.
Na zapoznanie się z poleceniem i materiałem masz około minuty. Całe zadanie trwa maksymalnie pięć minut.
Jak wybrać najlepszą ilustrację?
Nie wybieraj zdjęcia wyłącznie dlatego, że najbardziej Ci się podoba. Zastanów się, jaki jest cel przedstawiony w poleceniu, kto jest odbiorcą, która ilustracja najlepiej przekazuje właściwy komunikat i która propozycja najbardziej odpowiada sytuacji.
Przykładowa wypowiedź
I would choose picture 1 because it shows a group of young people cycling together. The picture is energetic and would probably attract teenagers’ attention. It also presents cycling as an enjoyable and environmentally friendly activity.
I would reject picture 2 because the bus is extremely crowded, so the photograph might discourage people from using public transport. I wouldn’t choose picture 3 either because it shows a person travelling alone by car, which does not match the environmental message of the campaign.
For these reasons, picture 1 would be the most effective choice.
Uczeń dokonał jednoznacznego wyboru, podał kilka argumentów, odniósł się do celu zadania, osobno odrzucił każdą z pozostałych propozycji i zakończył wypowiedź podsumowaniem.
Przydatne zwroty do zadania 3
Dokonywanie wyboru:
I would choose picture 1.
In my opinion, picture 2 would be the most suitable.
I believe the first picture best meets the requirements.
Uzasadnianie:
The main reason is that…
Another advantage is that…
It would appeal to young people because…
Its message is clear and easy to understand.
Odrzucanie pozostałych zdjęć:
I would reject picture 2 because…
The third option is less suitable because…
Although this picture is attractive, it does not match the main aim of the task.
Zobacz szczegółowy schemat odpowiedzi do materiału stymulującego.
Jak oceniana jest matura ustna z angielskiego?
Za cały egzamin można otrzymać maksymalnie 30 punktów.
Punkty są przyznawane za:
- sprawność komunikacyjną - maksymalnie 18 punktów,
- zakres środków leksykalno-gramatycznych - maksymalnie 4 punkty,
- poprawność środków leksykalno-gramatycznych - maksymalnie 4 punkty,
- wymowę - maksymalnie 2 punkty,
- płynność wypowiedzi - maksymalnie 2 punkty.
Sprawność komunikacyjna jest oceniana osobno w każdym z trzech zadań. W każdym zadaniu można uzyskać maksymalnie 6 punktów. Aby zdać obowiązkowy egzamin ustny, trzeba otrzymać co najmniej 30% możliwych punktów, czyli minimum 9 punktów na 30.
Co oznacza sprawność komunikacyjna?
Egzaminator zwraca uwagę na to, czy realizujesz wszystkie elementy zadania, odpowiednio rozwijasz wypowiedź, odpowiadasz zgodnie z tematem, właściwie reagujesz na rozmówcę i potrafisz poradzić sobie bez częstej pomocy egzaminującego.
W zadaniu 1 oceniane są cztery kwestie podane w poleceniu. W zadaniu 2: opis ilustracji oraz trzy odpowiedzi. W zadaniu 3: wybór zdjęcia i uzasadnienie, odrzucenie pozostałych propozycji oraz dwie odpowiedzi. Nie wystarczy więc mówić poprawnie. Trzeba również wykonać wszystkie części polecenia.
Czy trzeba mówić bardzo trudnym językiem?
Nie. Aby uzyskać dobry wynik, nie musisz używać skomplikowanych słów w każdym zdaniu. Ważne jest, aby Twoja wypowiedź była zrozumiała, spójna, odpowiednio rozwinięta, poprawna i dopasowana do sytuacji.
Warto jednak unikać ciągłego powtarzania słów nice, good, bad, interesting. Zamiast nich możesz użyć bardziej precyzyjnych określeń: practical, effective, suitable, enjoyable, convenient, harmful, stressful, attractive, environmentally friendly.
Nie chodzi o popisywanie się trudnym słownictwem. Chodzi o to, aby dokładnie przekazać swoją myśl.
Czy można poprosić egzaminującego o powtórzenie pytania?
Tak. Jeżeli nie usłyszysz lub nie zrozumiesz pytania, możesz powiedzieć:
Could you repeat the question, please?
Could you say that again, please?
Could you explain what you mean?
Do you mean that…?
Lepiej raz poprosić o powtórzenie niż odpowiedzieć zupełnie nie na temat. Nie warto jednak robić tego przy każdym pytaniu. Częsta pomoc ze strony egzaminującego może wpłynąć na ocenę sprawności komunikacyjnej.
Czy pytania na maturze ustnej z angielskiego są jawne?
Nie ma listy dokładnych jawnych pytań i zestawów do języka angielskiego, z których uczeń losuje wcześniej znane zadanie. CKE publikuje listy jawnych zadań między innymi do części ustnej z języka polskiego oraz określonych języków mniejszości, ale nie analogiczną listę pytań do ustnej matury z języka angielskiego.
Nie oznacza to jednak, że nie da się przygotować. Tematy zadań pochodzą z określonych obszarów: człowiek, miejsce zamieszkania, edukacja, praca, życie prywatne, żywienie, zakupy i usługi, podróżowanie, kultura, sport, zdrowie, nauka i technika, świat przyrody oraz państwo i społeczeństwo.
Najlepszą metodą jest ćwiczenie różnych sytuacji egzaminacyjnych oraz uczenie się zwrotów, które można zastosować w wielu tematach. Zobacz przydatne zwroty na maturę ustną.
Najczęstsze błędy na maturze ustnej
Odpowiadanie jednym zdaniem
Yes, I do.
I choose picture 1 because it is nice.
Dodaj powód, przykład albo skutek.
Pomijanie części polecenia
W zadaniu 1 trzeba omówić wszystkie cztery kwestie. W zadaniu 3 trzeba nie tylko wybrać zdjęcie, ale również odrzucić pozostałe.
Brak reakcji na egzaminującego
Nie powtarzaj przygotowanego monologu niezależnie od tego, co mówi rozmówca. Odnoś się bezpośrednio do jego propozycji i wątpliwości.
Opisywanie wyłącznie ubrań i kolorów
W zadaniu 2 najważniejsze są osoby, miejsce i czynności. Kolor koszulki zwykle nie ma znaczenia.
Uczenie się całych odpowiedzi na pamięć
Wyuczona odpowiedź może nie pasować do wylosowanego polecenia. Lepiej zapamiętać schematy i funkcje językowe: wyrażanie opinii, podawanie argumentów, proponowanie, zgadzanie się i sprzeciw, opisywanie, porównywanie oraz opowiadanie o przeszłości.
Przechodzenie na język polski
Gdy zapomnisz słowa, spróbuj je opisać:
It’s a kind of…
It’s something you use to…
It’s a person who…
I don’t know the exact word, but…
Jak przygotować się do matury ustnej?
Poznaj schemat każdego zadania
Nie zaczynaj przygotowań od uczenia się setek słów. Najpierw upewnij się, że wiesz, co zrobić w każdej części egzaminu.
Odpowiadaj na głos
Samo czytanie odpowiedzi nie wystarczy. Matura sprawdza mówienie, dlatego regularnie odpowiadaj na pytania, opisuj zdjęcia, nagrywaj swoje wypowiedzi, prowadź krótkie dialogi i ćwicz reakcje bez wcześniejszego przygotowania.
Korzystaj z prostego schematu rozwijania odpowiedzi
Dobra odpowiedź może wyglądać tak: odpowiedź + powód + przykład.
I would like to study abroad because it would help me become more independent. For example, I would have to organise my own time and deal with everyday problems on my own.
Ćwicz całe zestawy
Warto co jakiś czas przeprowadzić próbny egzamin w warunkach zbliżonych do prawdziwej matury: z ograniczeniem czasu, bez wcześniejszego poznania pytań, ze wszystkimi trzema zadaniami i z osobą odgrywającą rolę egzaminującego.
Dzięki temu nauczysz się nie tylko języka, ale również zarządzania czasem i stresem.
Jak zdać maturę ustną z angielskiego z wysokim wynikiem?
- Odpowiadaj na pytanie, a nie na temat ogólnie.
- Zawsze dodawaj uzasadnienie lub przykład.
- Wykonuj wszystkie elementy polecenia.
- Reaguj na wypowiedzi egzaminującego.
- Nie przerywaj rozmowy, gdy zapomnisz słowa.
- Używaj prostego, ale zróżnicowanego języka.
- Mów wyraźnie i w naturalnym tempie.
- Nie próbuj nauczyć się całych odpowiedzi na pamięć.
- Ćwicz mówienie na głos.
- Poznaj dokładny schemat wszystkich trzech zadań.
Przykładowe zestawy do matury ustnej z angielskiego
Najlepszym sposobem przygotowania jest regularna praca z pełnymi zestawami egzaminacyjnymi. W każdym zestawie warto mieć wersję dla zdającego i egzaminującego, pytania do rozmowy wstępnej, instrukcje do zadania 1, pytania do zdjęcia i materiału stymulującego oraz przykładowe odpowiedzi ucznia.
Na stronie znajdziesz przygotowane zestawy wzorowane na aktualnej strukturze matury ustnej wraz z modelowymi rozwiązaniami.
Sprawdź przykładowe zestawy do matury ustnej z angielskiego.
Zobacz również: Opis obrazka na maturze ustnej - schemat, zwroty i przykładowa odpowiedź.
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa matura ustna z angielskiego?
Egzamin trwa około 15 minut. Obejmuje rozmowę wstępną i trzy zadania.
Ile punktów można zdobyć?
Maksymalnie można uzyskać 30 punktów.
Ile punktów trzeba zdobyć, aby zdać?
Trzeba otrzymać co najmniej 30%, czyli 9 punktów.
Czy można przygotować się przed rozpoczęciem egzaminu?
Nie ma dodatkowego czasu na przeczytanie całego zestawu. Przed zadaniem 1 otrzymujesz około 30 sekund, a przed zadaniem 3 około minuty.
Ile pytań egzaminujący zadaje do zdjęcia?
Po opisie ilustracji egzaminujący zadaje trzy pytania.
Ile pytań pojawia się w zadaniu 3?
Po wyborze i omówieniu ilustracji egzaminujący zadaje dwa pytania.
Czy egzaminujący może przerwać wypowiedź?
Tak. Egzaminujący kontroluje czas i po upływie limitu może zakończyć dane zadanie oraz przejść do kolejnej części egzaminu.
Czy można poprawić własny błąd?
Tak. Możesz powiedzieć:
Sorry, I meant…
Let me correct that.
What I wanted to say was…
Krótka poprawa jest naturalna. Nie trzeba zaczynać całej odpowiedzi od początku.
Podsumowanie
Matura ustna z angielskiego nie polega na bezbłędnym wygłoszeniu trudnej wypowiedzi. Jej celem jest sprawdzenie, czy potrafisz porozumiewać się w różnych sytuacjach.
Musisz pokazać, że umiesz odpowiadać na pytania, rozwijać wypowiedzi, opisywać ilustracje, wyrażać i uzasadniać opinię, proponować rozwiązania, reagować na rozmówcę, opowiadać o swoich doświadczeniach i radzić sobie z brakiem słowa.
Im lepiej poznasz schemat egzaminu i im więcej odpowiedzi przećwiczysz na głos, tym mniej zaskoczy Cię podczas matury.
Potrzebujesz pomocy w przygotowaniu? Sprawdź przykładowe zestawy maturalne.
Zobacz także: Przydatne zwroty na maturę ustną z angielskiego - co naprawdę warto znać?