Co zrobić, gdy nie znasz słowa na maturze ustnej z angielskiego? 7 sposobów, żeby mówić dalej

Opisujesz zdjęcie. Wiesz dokładnie, co chcesz powiedzieć. I nagle… jak jest „konewka” po angielsku?

Nie pamiętasz. Zatrzymujesz się, a im dłużej szukasz słowa, tym mniej pamiętasz, co chciałeś powiedzieć.

Jedną z najważniejszych umiejętności na maturze ustnej nie jest znajomość każdego możliwego słowa. Jest nią umiejętność poradzenia sobie wtedy, kiedy tego słowa nie znasz.

CKE określa cel egzaminu ustnego jako ocenę sprawności mówienia rozumianej jako realizacja kompetencji komunikacyjnej. Wśród wymagań części ustnej są także strategie komunikacyjne i kompensacyjne. Jeżeli nie znasz jednego słowa, nie musisz kończyć wypowiedzi - możesz powiedzieć to samo inaczej.

Najważniejsza zasada

Komunikacja jest ważniejsza niż jedno słowo.

Chcesz powiedzieć: The woman is holding a watering can, ale nie pamiętasz watering can.

Zamiast zatrzymać się, powiedz:

The woman is holding something that she is using to water the plants.

Nie użyłeś brakującego słowa, a egzaminujący dokładnie rozumie Twoją myśl. Nieznajomość pojedynczego wyrazu nie musi oznaczać problemu komunikacyjnego, jeśli potrafisz go obejść.

Czy trzeba znać wszystkie słowa?

Nie. Na ilustracji mogą pojawić się narzędzia, sprzęty kuchenne, elementy wyposażenia, przedmioty związane z zawodem, części budynku, mniej popularne ubrania i przedmioty codziennego użytku.

Zamiast myśleć: „Muszę znać nazwę każdego przedmiotu”, rozwijaj umiejętność: „Potrafię opisać przedmiot, nawet jeśli nie znam jego nazwy”.

7 sposobów, żeby mówić dalej

Sposób 1. Powiedz, do czego służy dana rzecz

To najbardziej uniwersalna strategia. Użyj:

• It's something you use to...
• It's something people use for...
• It's a thing used to...

Nie pamiętasz helmet?

It's something you wear on your head when you ride a bike.

Nie pamiętasz watering can?

It's something you use to water plants.

Nie pamiętasz remote control?

It's something you use to change channels on a TV.

Nie pamiętasz receipt?

It's the piece of paper you get after you pay for something.

Nie pamiętasz charger?

It's something you use to charge your phone.

Nie musi to być definicja ze słownika. Ma być wystarczająco jasna.

Sposób 2. Powiedz, kim jest dana osoba

Nie pamiętasz nazwy zawodu? Użyj:

• It's a person who...
• Someone who...

Receptionist:

It's the person who helps guests when they arrive at a hotel.

Cashier:

It's the person who takes your money when you pay in a shop.

Lifeguard:

It's someone who watches people at a swimming pool or beach and helps them if they are in danger.

Mechanic:

It's a person who repairs cars.

Ta strategia działa przy opisie zdjęcia oraz w rozmowach o pracy, usługach, podróżowaniu, zdrowiu i szkole.

Sposób 3. Powiedz, gdzie znajduje się dana rzecz lub miejsce

Użyj:

• It's a place where...
• It's the place where people...

Changing room:

It's the place in a shop where you can try clothes on.

Platform:

It's the place at a railway station where you wait for your train.

Canteen:

It's a place at school where students can buy or eat food.

Waiting room:

It's the room where you wait before seeing a doctor.

Sposób 4. Użyj bardziej ogólnego słowa

Nie znasz dokładnego słowa? Użyj kategorii:

• narzędzie → a tool
• sprzęt kuchenny → kitchen equipment
• konkretny rodzaj kurtki → a jacket
• gatunek rośliny → a plant
• pojazd → a vehicle
• urządzenie → a device

The man is using some kind of tool.

Przydatne konstrukcje: It's a kind of, It's a type of, It's some kind of, It looks like, It's similar to.

Nie pamiętasz stool?

He's sitting on a kind of small chair.

Sposób 5. Opisz wygląd przedmiotu

Możesz powiedzieć:

• It's quite small.
• It's made of...
• It looks like...
• It's round / rectangular / long.
• It has...
• You usually see it in...

Nie pamiętasz suitcase?

She's carrying a large bag with wheels which people usually take on holiday.

Wystarczy kilka informacji - nie twórz trzydziestosekundowej zagadki.

Sposób 6. Powiedz przeciwieństwo lub porównaj

Użyj: It's similar to, It's the opposite of, It's like..., but...

Nie pamiętasz crowded?

There are a lot of people there and there isn't much space.

Nie pamiętasz exhausted?

He looks very tired.

Nie pamiętasz affordable?

It isn't very expensive.

Nie pamiętasz spacious?

The room is quite big and there is a lot of space.

Prostszy język nadal skutecznie przekazuje informację.

Sposób 7. Powiedz wprost, że nie znasz dokładnego słowa - i mów dalej

• I don't know the exact word, but...
• I'm not sure what it's called, but...
• I can't remember the word, but...

I don't know the exact word, but it's something people use to cut grass.

I'm not sure what it's called, but it's a piece of equipment used in the kitchen.

Najważniejsza jest druga część. Nie zatrzymuj się na I don't know.

Czego lepiej nie robić?

1. Nie szukaj słowa przez 15 sekund

Jeśli po sekundzie czy dwóch nie przychodzi Ci do głowy, zmień strategię. Jedno słowo nie może zablokować całej wypowiedzi.

2. Nie przechodź automatycznie na polski

Zamiast: She is holding... jak jest „paragon”?, powiedz:

She's holding the piece of paper she got after paying.

3. Nie przepraszaj przez pół odpowiedzi

Nie mów: Sorry, I don't know this word, my English isn't very good... Wystarczy:

I can't remember the exact word, but...

4. Nie rezygnuj z całego zdania

Nie pamiętasz checkout? Zamiast She's paying at the checkout, powiedz:

She's paying for her shopping.

Nie zawsze musisz opisywać brakujące słowo

Czasem najlepiej zmienić zdanie. Nie znasz whisk? Powiedz:

The man is preparing food.

albo:

The man is mixing some ingredients.

Nie każdy szczegół musi zostać nazwany.

Brak słowa w zadaniach 1-3

Opis obrazka bez znajomości kilku słów

Wyobraź sobie ogród. Nie znasz słów watering can, shovel, flowerbed. Nadal możesz powiedzieć:

The picture shows a group of young people working in a garden. Two of them are planting something in the ground, while a girl is giving water to the plants. Another boy is using a gardening tool to prepare the soil. They are probably taking part in a school environmental project.

Opis jest całkowicie zrozumiały.

Zadanie 1 - rozmowa z odgrywaniem roli

Nie pamiętasz refund?

I'd like to get my money back.

Nie pamiętasz exchange?

Could I get another one instead?

Nie pamiętasz reservation?

I booked a room online last week.

Pytaj siebie: „Co chcę osiągnąć w rozmowie?”, a nie: „Jakiego dokładnie słowa miałem użyć?”.

Odpowiedź na pytanie egzaminatora

Chcesz powiedzieć congestion, ale słowo wypadło Ci z głowy:

There are often too many cars on the roads, especially in the morning and afternoon.

Nie pamiętasz pollution?

The air can be dirty because of cars and factories.

Nie zatrzymujesz argumentu - wyrażasz go prostszym językiem.

Prostszym językiem też można powiedzieć coś dobrze

Porównaj:

The main disadvantage is congestion.

z:

One problem is that there are so many cars on the roads that people can spend a long time sitting in traffic.

Druga wersja nie tylko przekazuje tę samą myśl, ale też ją rozwija.

Brak słowa może pokazać język

Nie pamiętasz helmet? Używasz:

something you wear on your head when you ride a bike to protect yourself

Wykorzystujesz zdanie względne, czasownik opisujący funkcję i dodatkowe słownictwo. Skuteczna parafraza jest pełnoprawną umiejętnością językową.

10 zdań ratunkowych

1. It's something you use to...
2. It's something people use for...
3. It's a person who...
4. It's a place where...
5. It's a kind of...
6. It looks like...
7. It's similar to...
8. I don't know the exact word, but...
9. I'm not sure what it's called, but...
10. What I mean is...

Minićwiczenie

Spróbuj wyjaśnić słowa bez ich używania:

• umbrella: It's something you use when it's raining.
• dentist: It's a person who checks and treats your teeth.
• pharmacy: It's a place where you can buy medicine.
• receipt: It's the piece of paper you get after buying something.
• helmet: It's something you wear on your head when you cycle.
• charger: It's something you use when your phone battery is low.
• suitcase: It's a large bag you take when you travel.
• cashier: It's a person you pay in a shop.
• platform: It's the place where you wait for a train.
• remote control: It's something you use to control a TV without touching it.

Jak ćwiczyć tę umiejętność?

Weź 20 losowych słów, np. kettle, helmet, waiter, pharmacy, suitcase, receipt, lift, shelf, keyboard, campsite. Masz 10 sekund, żeby wyjaśnić każde po angielsku bez jego użycia.

Możesz też otworzyć losową fotografię, wybrać przedmiot i opisać jego funkcję bez podawania nazwy. To trening bardzo zbliżony do prawdziwego problemu egzaminacyjnego.

Co jeśli nie rozumiesz słowa egzaminatora?

Możesz poprosić o powtórzenie lub wyjaśnienie:

• Could you repeat that, please?
• Could you say that again, please?
• What do you mean by...?
• Could you explain what you mean?

Prośba o powtórzenie jest lepsza niż przypadkowa odpowiedź. Czasem jednak znaczenie da się zrozumieć z kontekstu.

Co jeśli popełnisz błąd podczas parafrazy?

Mów dalej. Powiedz krótko:

• Sorry, I mean...
• Let me correct that.
• What I mean is...

It's something you use when you... sorry, something you wear when you ride a bike.

Nie zaczynaj całej wypowiedzi od początku.

Checklista

Gdy zapomnisz słowa:

1. Nie panikuj.
2. Daj sobie chwilę na przypomnienie.
3. Jeśli słowo nie przychodzi - nie czekaj.
4. Użyj prostszego słowa albo kategorii.
5. Opisz funkcję, osobę lub miejsce.
6. Jeśli szczegół nie jest ważny - zmień zdanie.
7. Kontynuuj odpowiedź.

Najważniejsza zmiana myślenia: nie pytaj, czy znasz wszystkie słowa. Zapytaj, czy potrafisz wyrazić myśl na więcej niż jeden sposób.

FAQ - brak słowa

Co zrobić, jeśli nie znam nazwy przedmiotu na zdjęciu?

Opisz jego funkcję, wygląd lub kategorię: It's something you use to... albo It's a kind of...

Czy mogę powiedzieć „I don't know the word”?

Tak, ale od razu dodaj wyjaśnienie: I don't know the exact word, but it's something you use to...

Czy mogę użyć prostszego słowa?

Tak. Użyj wyrazu bardziej ogólnego albo opisz znaczenie.

Czy mogę powiedzieć słowo po polsku?

Znacznie lepiej spróbować wyjaśnić je po angielsku i utrzymać rozmowę w języku egzaminu.

Czy parafrazowanie ma sens?

Tak. Egzamin sprawdza kompetencję komunikacyjną oraz strategie komunikacyjne i kompensacyjne.

Co jeśli nie rozumiem słowa w pytaniu?

Poproś o powtórzenie lub wyjaśnienie: What do you mean by...? Could you repeat the question, please?

Podsumowanie

Na maturze prawdopodobnie zabraknie Ci kiedyś słowa. To normalne. Przygotuj się do radzenia sobie bez niego:

• FUNCTION: It's something you use to...
• PERSON: It's a person who...
• PLACE: It's a place where...
• CATEGORY: It's a kind of...
• DESCRIPTION: It looks like...
• RESCUE: I don't know the exact word, but...

Nie zatrzymuj komunikacji.

Jedno brakujące słowo nie musi zniszczyć dobrej odpowiedzi.

Sprawdź zestawy do matury ustnej i przeczytaj też: przydatne zwroty, opis obrazka, jak odpowiadać na pytania oraz najczęstsze błędy.