Zakres CKE i sposób nauki
Temat Praca obejmuje zawody, obowiązki, miejsca pracy, pracę dorywczą, wybór zawodu, poszukiwanie pracy, rozmowę kwalifikacyjną oraz warunki zatrudnienia. Na poziomie rozszerzonym dochodzą kariera zawodowa, rynek pracy, mobilność zawodowa i rozwój kompetencji.
Ucz się zestawów, nie pojedynczych słów: apply for a job, attend an interview, get a job offer, sign a contract, earn a salary, get promoted.
Zawody
- accountant - księgowy / księgowa
- architect - architekt
- chef - szef kuchni
- cook - kucharz
- doctor - lekarz
- nurse - pielęgniarka / pielęgniarz
- teacher - nauczyciel
- engineer - inżynier
- lawyer - prawnik
- journalist - dziennikarz
- sales assistant - sprzedawca
- receptionist - recepcjonista
- mechanic - mechanik
- electrician - elektryk
- plumber - hydraulik
- factory worker - pracownik fabryki
- construction worker - pracownik budowlany
- software developer - programista
- manager - kierownik / menedżer
- self-employed person - osoba samozatrudniona
Przydatne konstrukcje
- work as a teacher - pracować jako nauczyciel
- work for a company - pracować dla firmy
- work in IT / education / finance - pracować w branży IT / edukacji / finansach
- run your own business - prowadzić własną firmę
Uwaga: mówimy work as a teacher, nie work like a teacher, kiedy podajemy zawód.
Miejsca pracy
- office - biuro
- factory - fabryka
- warehouse - magazyn
- construction site - plac budowy
- hospital - szpital
- clinic - klinika
- school - szkoła
- restaurant - restauracja
- shop / store - sklep
- laboratory - laboratorium
- workshop - warsztat
- company headquarters - siedziba firmy
- home office - praca / biuro w domu
Sposób pracy
- work on site - pracować stacjonarnie / na miejscu
- work remotely - pracować zdalnie
- hybrid work - praca hybrydowa
- work from home - pracować z domu
- commute to work - dojeżdżać do pracy
Obowiązki zawodowe
- duty - obowiązek
- responsibility - odpowiedzialność / zakres obowiązków
- task - zadanie
- deal with customers - zajmować się klientami
- answer phone calls - odbierać telefony
- reply to emails - odpowiadać na e-maile
- attend meetings - uczestniczyć w spotkaniach
- prepare reports - przygotowywać raporty
- manage a team - zarządzać zespołem
- supervise employees - nadzorować pracowników
- serve customers - obsługiwać klientów
- operate machinery - obsługiwać maszyny
- design products - projektować produkty
- solve problems - rozwiązywać problemy
- meet clients - spotykać się z klientami
- meet deadlines - dotrzymywać terminów
Kolokacje
- be responsible for something - być odpowiedzialnym za coś
- be in charge of a team - kierować zespołem
- carry out a task - wykonać zadanie
- take responsibility for - brać odpowiedzialność za
- work under pressure - pracować pod presją
- work independently - pracować samodzielnie
Praca dorywcza i doświadczenie
- part-time job - praca na część etatu
- full-time job - praca na pełen etat
- temporary job - praca tymczasowa
- seasonal job - praca sezonowa
- summer job - praca wakacyjna
- internship - staż
- work placement - praktyka zawodowa
- voluntary work - wolontariat
- work experience - doświadczenie zawodowe
Przydatne wyrażenia: gain work experience, do an internship, work part-time, earn extra money, combine work with studying.
Wybór zawodu
- career - kariera
- career path - ścieżka kariery
- profession - zawód wymagający kwalifikacji
- occupation - zawód / zajęcie
- qualifications - kwalifikacje
- skills - umiejętności
- strengths - mocne strony
- weaknesses - słabe strony
- experience - doświadczenie
- career choice - wybór zawodu
- career prospects - perspektywy zawodowe
Przydatne wyrażenia
- choose a career - wybrać ścieżkę zawodową
- make a career choice - dokonać wyboru zawodowego
- follow in somebody's footsteps - pójść w czyjeś ślady
- have good career prospects - mieć dobre perspektywy zawodowe
- use your strengths - wykorzystać swoje mocne strony
- have the right qualifications - mieć odpowiednie kwalifikacje
Salary is important, but it should not be the only factor when choosing a career.
Poszukiwanie pracy
- vacancy / job vacancy - wolne stanowisko
- job advert / job advertisement - ogłoszenie o pracę
- job offer - oferta pracy
- CV / résumé - CV / życiorys zawodowy
- cover letter - list motywacyjny
- application - podanie / aplikacja
- applicant - osoba aplikująca
- candidate - kandydat
- reference - referencja
- job interview - rozmowa kwalifikacyjna
- recruitment process - proces rekrutacyjny
Najważniejsze czasowniki
- apply for a job - ubiegać się o pracę
- send in an application - wysłać aplikację
- submit a CV - przesłać CV
- attend a job interview - uczestniczyć w rozmowie kwalifikacyjnej
- be shortlisted - znaleźć się na krótkiej liście kandydatów
- hire / employ somebody - zatrudnić kogoś
- recruit staff - rekrutować pracowników
- offer somebody a job - zaoferować komuś pracę
Uwaga: mówimy apply for a job, nie apply on a job.
Rozmowa kwalifikacyjna
- interviewer - osoba prowadząca rozmowę
- interviewee - osoba biorąca udział w rozmowie
- work experience - doświadczenie zawodowe
- previous employer - poprzedni pracodawca
- salary expectations - oczekiwania finansowe
- availability - dyspozycyjność
- strength / weakness - mocna / słaba strona
Przydatne zwroty: make a good impression, answer questions confidently, describe your experience, show enthusiasm for the role, ask relevant questions.
Sklep MaturaAngielski.org
Chcesz przygotować się jeszcze szybciej?
Sprawdź gotowe materiały do matury z angielskiego: zestawy zadań, scenariusze, ćwiczenia i materiały do pobrania.
Warunki pracy i zatrudnienia
- employment - zatrudnienie
- employer / employee - pracodawca / pracownik
- employment contract - umowa o pracę
- permanent contract - umowa na czas nieokreślony
- fixed-term contract - umowa na czas określony
- temporary contract - umowa tymczasowa
- salary - miesięczne / roczne wynagrodzenie
- wage - wynagrodzenie, często godzinowe
- hourly rate - stawka godzinowa
- bonus - premia
- overtime - nadgodziny
- paid leave - płatny urlop
- sick leave - zwolnienie chorobowe
- working hours - godziny pracy
- flexible working hours - elastyczne godziny pracy
- shift work - praca zmianowa
- night shift - nocna zmiana
- probationary period - okres próbny
Naturalne połączenia
- earn a salary - zarabiać pensję
- get paid - otrzymywać wynagrodzenie
- work overtime - pracować w nadgodzinach
- work shifts - pracować na zmiany
- take paid leave - wziąć płatny urlop
- sign a contract - podpisać umowę
- have flexible working hours - mieć elastyczne godziny pracy
Relacje w pracy i zmiana zatrudnienia
- colleague / co-worker - współpracownik
- boss - szef
- supervisor - przełożony
- team member - członek zespołu
- promotion - awans
- workload - obciążenie pracą
- job satisfaction - satysfakcja z pracy
- work-life balance - równowaga między pracą a życiem prywatnym
- job security - stabilność zatrudnienia
Zmiana pracy
- get promoted - dostać awans
- resign from a job - zrezygnować z pracy
- hand in your notice - złożyć wypowiedzenie
- be dismissed / get fired - zostać zwolnionym
- be made redundant - stracić pracę z powodu redukcji stanowiska
- retire - przejść na emeryturę
- have a heavy workload - mieć dużo pracy
- maintain a healthy work-life balance - utrzymywać zdrową równowagę między pracą a życiem prywatnym
Uwaga: be made redundant nie oznacza tego samego co get fired. Redundancy zwykle wynika z likwidacji stanowiska, a nie z winy pracownika.
Kariera zawodowa - rozszerzenie
- career development - rozwój kariery
- career advancement - rozwój / awans zawodowy
- professional development - rozwój zawodowy
- promotion prospects - szanse na awans
- transferable skills - umiejętności przydatne w różnych zawodach
- leadership skills - umiejętności przywódcze
- communication skills - umiejętności komunikacyjne
- retrain - przekwalifikować się
- change careers - zmienić ścieżkę zawodową
- professional network - sieć kontaktów zawodowych
Kolokacje: climb the career ladder, develop professionally, take on more responsibility, gain new qualifications, build a professional network.
Rynek pracy i mobilność zawodowa
- labour market / job market - rynek pracy
- unemployment - bezrobocie
- unemployment rate - stopa bezrobocia
- labour force / workforce - siła robocza
- skills shortage - niedobór wykwalifikowanych pracowników
- skills gap - luka kompetencyjna
- demand for workers - popyt na pracowników
- job opportunities - możliwości zatrudnienia
- competitive job market - konkurencyjny rynek pracy
- professional mobility - mobilność zawodowa
- relocate for work - przeprowadzić się ze względu na pracę
Vocabulary upgrade
- secure employment - stabilne zatrudnienie
- competitive salary - konkurencyjne wynagrodzenie
- career opportunities - możliwości rozwoju kariery
- remote working arrangements - rozwiązania dotyczące pracy zdalnej
- employee benefits - świadczenia pracownicze
- staff turnover - rotacja pracowników
- job insecurity - brak poczucia stabilności zatrudnienia
Employees are increasingly expected to update their skills throughout their careers.
Phrasal verbs i słowotwórstwo
Phrasal verbs: take on, carry out, set up, take over, step down, fill in for somebody, lay off, get ahead.
The company is taking on extra staff for the summer. She set up her own business after leaving university.
Rodziny wyrazów:
- employ -> employer -> employee -> employment -> unemployed
- apply -> applicant -> application
- qualify -> qualification -> qualified
- manage -> manager -> management
- promote -> promotion
- resign -> resignation
- retire -> retirement -> retired
- compete -> competition -> competitive
- profession -> professional -> professionally
Typowe błędy
Nie: I have a good work.
Tak: I have a good job.
Nie: I work like a teacher.
Tak: I work as a teacher.
Nie: I apply on this job.
Tak: I apply for this job.
Nie: I am responsible of customer service.
Tak: I am responsible for customer service.
Nie: I win a lot of money.
Tak: I earn a lot of money.
Nie: I have many work experiences.
Tak: I have a lot of work experience.
Nie: My salary is 30 zł per hour.
Tak: My hourly rate / wage is 30 zł per hour.
Ćwiczenia
Zadanie 1 - uzupełnij jednym wyrazem
- I saw an interesting job _____ online and decided to apply.
- After three years in the company, she was _____ to team leader.
- The successful candidate will be responsible _____ dealing with international clients.
- He works long hours, but his _____ is very competitive.
- The company had to _____ off several employees because of financial problems.
- I would like a job with better career _____ and more opportunities for development.
Zadanie 2 - słowotwórstwo
- The company received more than 200 job _____. (APPLY)
- She has all the necessary professional _____. (QUALIFY)
- Youth _____ remains a serious problem in some regions. (EMPLOY)
- He was offered a senior position after his recent _____. (PROMOTE)
- Good communication is essential for effective team _____. (MANAGE)
Zadanie 3 - przetłumacz fragment
- I am going to (ubiegać się o tę pracę) next week.
- She (pracuje jako księgowa) for an international company.
- My brother (został awansowany) last month.
- This position offers (elastyczne godziny pracy).
- Many people decide to (przekwalifikować się) when the labour market changes.
Odpowiedzi
Zadanie 1: 1. advert / advertisement, 2. promoted, 3. for, 4. salary, 5. lay, 6. prospects.
Zadanie 2: 1. applications, 2. qualifications, 3. unemployment, 4. promotion, 5. management.
Zadanie 3: 1. apply for this job, 2. works as an accountant, 3. was promoted, 4. flexible working hours, 5. retrain.
Zapamiętaj przed maturą
Zamiast samego work ucz się zestawów: work as, work for, work remotely, work overtime, work under pressure oraz apply for a job, attend an interview, get a job offer, sign a contract, earn a salary, get promoted.