Writing na maturze rozszerzonej z angielskiego - jak wygląda zadanie i jak się przygotować?

Na poziomie podstawowym sytuacja jest stosunkowo prosta: 100-150 słów, cztery podpunkty i tekst użytkowy.

Na maturze rozszerzonej writing wygląda inaczej. Musisz stworzyć tekst argumentacyjny, rozwinąć dwa elementy tematu i pokazać, że potrafisz nie tylko przekazać informację, ale również argumentować, uzasadniać, rozwijać myśli, zachować odpowiednią formę i używać bardziej zróżnicowanego języka.

Zgodnie z aktualnym Informatorem CKE otrzymujesz jedno zadanie zawierające dwa tematy w języku polskim. Wybierasz jeden i piszesz tekst długości 200-250 wyrazów. Każdy temat zawiera dwa elementy, które trzeba omówić.

Możliwe formy to:

• rozprawka,
• artykuł publicystyczny,
• list formalny.

Jak wygląda zadanie?

Najważniejsza różnica w stosunku do poziomu podstawowego: masz wybór. CKE podaje dwa tematy, a Ty wybierasz jeden. Tematy mogą wymagać różnych form, dlatego przed rozpoczęciem pisania przeczytaj oba polecenia.

Nie zakładaj, że dostaniesz dwie wersje tej samej rozprawki. Jeden temat może wymagać rozprawki, a drugi artykułu albo listu formalnego.

Ile słów trzeba napisać?

200-250 wyrazów. To prawie dwa razy więcej niż na poziomie podstawowym, ale ważniejsza od długości jest różnica jakościowa.

Na podstawie często wystarczy informacja + szczegół. Na rozszerzeniu oczekuje się bardziej wieloaspektowego i pogłębionego rozwijania argumentów. Realizacja elementu tematu na najwyższym poziomie może być wsparta przykładami i szczegółowym omówieniem, a lista argumentów bez rozwinięcia jest powierzchowna.

Jakie formy mogą się pojawić?

1. Rozprawka

Rozprawka polega na rozważeniu problemu wskazanego w poleceniu. Argumenty powinny być logiczne, rozwinięte i poparte wyjaśnieniami lub przykładami.

CKE przewiduje dwa podstawowe sposoby sformułowania zadania:

• rozprawka „za i przeciw” - przedstawiasz zalety i wady albo argumenty za i przeciw,
• rozprawka z opinią - przedstawiasz własne stanowisko i rozwijasz je w odniesieniu do wskazanych aspektów.

Teza we wstępie musi zapowiadać właściwy typ rozprawki.

„Za i przeciw”:

Using artificial intelligence at school has a number of advantages, but it may also cause serious problems.

Opinia:

In my opinion, introducing completely phone-free schools would create more problems than benefits.

2. Artykuł publicystyczny

To nie jest rozprawka z dopisanym tytułem. Autor przedstawia stanowisko wobec problemu lub zjawiska społecznego, ale powinien także zainteresować czytelnika.

Artykuł powinien:

• mieć tytuł przyciągający uwagę,
• zawierać interesujący wstęp,
• rzeczowo rozwijać temat,
• mieć zakończenie zgodne z treścią.

Możesz używać pytań do czytelnika, anegdot, faktów czy bardziej angażującego języka.

CAN WE REALLY LIVE WITHOUT OUR PHONES?

To zupełnie inny początek niż typowe Nowadays, there are advantages and disadvantages...

Pełny przewodnik po artykule publicystycznym

3. List formalny

Piszesz w odpowiedzi na konkretną sytuację komunikacyjną. Możesz zwracać się do instytucji, przedstawiać problem, proponować rozwiązanie, uzasadniać potrzebę działania, wyrażać opinię lub prośbę.

Wstęp powinien wyraźnie wskazywać cel pisania. Oceniany jest też odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący list.

Dear Sir or Madam,

I am writing to express my concern about...

albo:

I am writing to suggest...

Pełny przewodnik po liście formalnym

Nie chodzi tylko o inne zwroty. Zmienia się sposób komunikowania z odbiorcą.

Co może zawierać temat?

Tekst argumentacyjny może zawierać również elementy opisu, relacjonowania, sprawozdania, recenzji czy pogłębionej argumentacji. Nie ucz się więc mechanicznego równania: „rozprawka = cztery argumenty”.

Każdy temat zawiera dwa elementy

Na poziomie podstawowym masz cztery podpunkty. Na rozszerzeniu - dwa elementy tematu.

W przykładzie dotyczącym posiadania psów w blokach zdający ma wyrazić opinię, odnosząc się do zapewnienia zwierzętom odpowiednich warunków oraz relacji właścicieli psów z sąsiadami. Nie możesz poświęcić całego tekstu tylko warunkom dla zwierzęcia.

W temacie „za i przeciw” elementami mogą być zalety oraz wady. Teza musi zapowiadać taki układ.

Jak wybrać temat w 2-3 minuty?

Nie wybieraj tematu tylko dlatego, że lubisz daną formę. Jeśli do rozprawki nie masz argumentów, ale temat artykułu daje Ci wiele konkretnych pomysłów, automatyczny wybór rozprawki jest ryzykowny.

Przy każdym temacie zapisz:

Jeśli przy jednym temacie masz cztery-pięć pomysłów, a przy drugim pustkę, wybór jest prosty.

Nie szukaj „najbardziej ambitnego” tematu. Egzaminator nie przyznaje punktów za wybranie trudniejszego. Liczy się jakość realizacji.

Porównaj rozprawkę, artykuł i list formalny przed wyborem

Jak oceniany jest writing?

Punktacja różni się od poziomu podstawowego.

Pełny przewodnik po kryteriach i punktacji 13 pkt

Zgodność z poleceniem - aż 5 punktów

To nie tylko pytanie: „czy napisałem na temat?”. CKE bierze pod uwagę treść i formę.

Znaczenie mają:

• właściwy wstęp,
• pierwszy element tematu,
• drugi element tematu,
• odpowiednie zakończenie,
• brak fragmentów odbiegających od tematu,
• wymogi charakterystyczne dla formy.

Rozprawka potrzebuje jasnej tezy, rozwinięcia, zakończenia i formalnego stylu. Artykuł - tytułu i angażującego wstępu. List - odpowiednich zwrotów, celu i sytuacji komunikacyjnej.

Argumenty trzeba rozwijać

Wyobraź sobie temat: zalety nauki online.

Lista argumentów:

It is convenient. It is cheap. It saves time. Students can study at home.

To kilka idei, ale bardzo powierzchownych.

Lepiej:

One important advantage of online learning is flexibility. Students who live far from school or university can attend classes without wasting several hours on commuting. This can be particularly useful for people who combine education with work.

Mamy: argument → wyjaśnienie → przykład lub konsekwencja.

Najbardziej użyteczny schemat

Point → explanation → example / result

Point: Working from home can save employees a significant amount of time.

Explanation: They do not have to travel to and from the office every day.

Result: As a result, they can spend more time with their families or on leisure activities.

Nie chodzi o przypadkowe słowa na poziomie C1. Chodzi o precyzję.

Zamiast It causes problems napisz It may lead to increased stress levels. Zamiast It costs a lot - The cost of maintaining such a system may be considerable.

Jak zaplanować tekst?

Przed pisaniem stwórz prostą mapę:

• forma: essay / article / formal letter,
• element 1: argument A → dlaczego → przykład; argument B → skutek,
• element 2: argument A → rozwinięcie; argument B → przykład,
• wstęp: jaką ma pełnić funkcję,
• zakończenie: do czego ma nawiązać.

Dopiero teraz pisz.

Jak rozłożyć 200-250 słów?

CKE nie narzuca liczby słów na każdy akapit. Większość tekstu powinna jednak przypadać na rozwinięcie, bo tam realizujesz dwa kluczowe elementy.

Najprostsza konstrukcja:

1. krótki wstęp,
2. element 1 - argumenty i rozwinięcie,
3. element 2 - argumenty i rozwinięcie,
4. krótkie, rzeczywiste zakończenie.

Nie poświęcaj 70 słów na wstęp i 30 na zakończenie. Układ „jeden element - jeden akapit” nie jest mechaniczną regułą CKE, ale często pomaga utrzymać proporcje i o niczym nie zapomnieć.

Najczęstsze błędy

1. Wybór tematu bez planu - po 120 słowach brakuje pomysłów do drugiego elementu.
2. Lista argumentów - It is cheap, useful, easy and convenient, bez rozwinięcia.
3. Pominięcie części tematu - świetny język, ale tylko jeden z dwóch aspektów.
4. Zła forma - artykuł brzmi jak rozprawka albo list nie ma celu.
5. Sztampowy wstęp - Nowadays, more and more people zastępuje prawdziwe wprowadzenie.
6. Nielogiczne zakończenie - wniosek przeczy całej argumentacji.
7. Przykład niezwiązany z argumentem - zajmuje miejsce, ale niczego nie ilustruje.

Checklista

• Czy przeczytałem oba tematy?
• Czy wiem, jakiej formy wymagają?
• Czy rozumiem oba elementy wybranego tematu?
• Czy mam argumenty do obu?
• Czy potrafię je rozwinąć, a nie tylko wymienić?
• Czy wiem, jaką funkcję ma wstęp i jak zakończę tekst?
• Czy utrzymam odpowiedni styl?
• Czy pamiętam o 200-250 słowach?

FAQ

Ile słów trzeba napisać?

200-250 wyrazów.

Ile tematów dostanę?

Dwa. Wybierasz jeden.

Ile elementów trzeba omówić?

Każdy temat zawiera dwa elementy, które należy omówić.

Jakie formy mogą pojawić się na rozszerzeniu?

Rozprawka, artykuł publicystyczny i list formalny.

Ile punktów można zdobyć za writing?

Maksymalnie 13: 5 za zgodność z poleceniem, 2 za spójność i logikę, 3 za zakres oraz 3 za poprawność.

Czy rozprawka zawsze jest „za i przeciw”?

Nie. CKE przewiduje rozprawkę „za i przeciw” oraz rozprawkę z własną opinią.

Czy artykuł to rozprawka z tytułem?

Nie. Artykuł powinien mieć własny charakter, tytuł i wstęp zachęcający do dalszego czytania.

Podsumowanie

Writing na rozszerzeniu zapamiętaj tak:

• 2 tematy → wybierasz 1,
• 2 elementy tematu → omawiasz oba,
• 200-250 słów,
• 3 formy: rozprawka, artykuł, list formalny,
• 13 punktów.

Domknij ścieżkę praktycznymi materiałami:

• 30 najczęstszych błędów w writingu rozszerzonym,
• zwroty i konstrukcje do rozprawki, artykułu i listu.

Najważniejsza różnica nie polega jednak na liczbie słów, lecz na głębokości argumentacji.

Nie: argument 1, argument 2, argument 3.

Tylko: argument → wyjaśnienie → przykład / konsekwencja.

Jak napisać rozprawkę na maturze rozszerzonej?