GRAMATYKA MATURALNA · PODSTAWA I ROZSZERZENIE

Relative Clauses - defining i non-defining clauses krok po kroku

Zdania względne bez zgadywania: najpierw ustal, czy informacja jest konieczna, a potem wybierz zaimek i przecinki.

Czas czytania: 34 min · Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Poziom
B1-B2+
Zakres
Podstawa + rozszerzenie
Materiał
Lekcja + PDF

Pakiet do nauki offline: Pobierz PDF z artykułami 85-87.

Relative clause dodaje informację o osobie, rzeczy, miejscu lub czasie. Najpierw ustal, czy informacja jest konieczna do rozpoznania osoby lub rzeczy, czy tylko dodatkowa. Dopiero potem wybierz zaimek i przecinki.

Defining Relative Clauses

Defining clause wskazuje dokładnie, o której osobie lub rzeczy mówimy. Bez tej części sens zdania jest niepełny albo zmienia się grupa, o której mówimy.

  • The student who won the competition is in my class.
  • The laptop that I bought last month has already broken down.

Nie stawiamy przecinków. W defining clauses często możemy używać that zamiast who lub which.

Non-defining Relative Clauses

Non-defining clause dodaje informację o osobie lub rzeczy, która jest już jasno zidentyfikowana.

  • My sister, who lives in Dublin, is visiting us next week.
  • The museum, which opened in 2018, attracts thousands of visitors.

Tę część oddzielamy przecinkami. Nie używamy w niej that i nie pomijamy zaimka względnego.

Who, which i that

ZaimekDo czego?DefiningNon-defining
whoosobytaktak
whichrzeczy, zwierzęta, całe wcześniejsze zdanietaktak
thatosoby lub rzeczytaknie
  • The teacher who helped me was very patient.
  • The book which/that I ordered arrived yesterday.
  • My uncle, who works abroad, is coming home for Christmas.

Podmiot czy dopełnienie?

To rozróżnienie decyduje o tym, czy zaimek można pominąć.

  • The woman who works here is my neighbour. - who jest podmiotem czasownika works.
  • The woman who I met yesterday is my neighbour. - I jest podmiotem, a who dopełnieniem.

Jeśli zaimek względny jest podmiotem, nie pomijamy go. Jeśli jest dopełnieniem w defining clause, można go pominąć.

Kiedy można pominąć zaimek?

  • The dress that I bought was expensive. -> The dress I bought was expensive.
  • The people who we invited all came. -> The people we invited all came.

Nie można pominąć zaimka, jeśli sam wykonuje czynność:

  • The people who live upstairs are very quiet.
  • Nie: The people live upstairs are very quiet.

W non-defining clauses zaimka nie pomijamy: My laptop, which I bought last year, still works perfectly.

Whose, where i when

Whose pokazuje posiadanie i może odnosić się do ludzi, organizacji oraz rzeczy.

  • I know a girl whose brother is a professional athlete.
  • The company whose offices were damaged has reopened.

Where może zastąpić in/at which po rzeczowniku oznaczającym miejsce:

  • This is the cafe where we first met.
  • This is the cafe in which we first met.

When odnosi się do czasu:

  • I remember the day when we moved here.
  • I remember the day on which we moved here.

Whom i przyimki

Whom jest formalną formą dopełnieniową odnoszącą się do osoby. W codziennym angielskim często zastępujemy je who albo pomijamy w defining clause.

  • The person whom I spoke to was very helpful.
  • The person I spoke to was very helpful.
  • The person to whom I spoke was very helpful.

Jeżeli przyimek stoi przed zaimkiem, używamy whom lub which, nie that, i nie pomijamy zaimka:

  • The company for which I work is expanding.

Which odnoszące się do całego zdania

W non-defining clause which może komentować całą wcześniejszą informację.

  • Tom missed the last bus, which meant he had to walk home.
  • She got the highest mark, which surprised everyone.

W takim użyciu which nie zastępujemy przez that.

What to nie to samo co that

What znaczy mniej więcej the thing(s) that i nie występuje po rzeczowniku, który już nazywa tę rzecz.

  • I understand what you mean. = I understand the thing that you mean.
  • The thing that you said was important.
  • Nie: the thing what you said.

Typowe pułapki maturalne

  • that po przecinku - nie używamy.
  • pomijanie zaimka będącego podmiotem - niedozwolone.
  • podwójny podmiot: nie The woman who she called me.
  • who do rzeczy - zwykle nie; użyj which/that.
  • where + in - nie dubluj przyimka.
  • what po rzeczowniku - nie: the book what I bought.

Porównaj znaczenie:

  • My brothers who live in London work in finance. - mówię tylko o tych braciach, którzy mieszkają w Londynie.
  • My brothers, who live in London, work in finance. - informacja sugeruje, że wszyscy moi bracia mieszkają w Londynie.

Ćwiczenia

1. Wybierz właściwy zaimek.

  1. The woman ___ works at reception is my neighbour. (who / which)
  2. The phone ___ I bought last month is already broken. (who / which / that)
  3. My uncle, ___ lives in Canada, is visiting us soon. (that / who)
  4. The student ___ project won the prize is in my class. (whose / who)
  5. This is the village ___ my grandparents were born. (where / which)
  6. Tom forgot my birthday, ___ really upset me. (that / which)

Odpowiedzi: 1. who; 2. which/that; 3. who; 4. whose; 5. where; 6. which.

2. Połącz zdania.

  1. I spoke to a woman. Her son is studying in Oxford.
  2. The hotel was very comfortable. We stayed there for a week.
  3. Kate got the job. This surprised everyone.
  4. My laptop is five years old. It still works perfectly.

Odpowiedzi:

  1. I spoke to a woman whose son is studying in Oxford.
  2. The hotel where we stayed for a week was very comfortable.
  3. Kate got the job, which surprised everyone.
  4. My laptop, which is five years old, still works perfectly.

Mini-test i szybka ściąga

  1. The person ___ phoned you is waiting outside.
  2. The film ___ we watched was based on a true story.
  3. Rewrite formally: The person who I spoke to gave me useful advice.
  4. Correct: The problem about that we were talking has been solved.

Odpowiedzi: 1. who/that; 2. that/which lub pominięcie; 3. The person to whom I spoke...; 4. The problem about which we were talking... / The problem (that) we were talking about...

Ściąga: defining - bez przecinków, who/which/that, zaimek-dopełnienie można pominąć. Non-defining - przecinki, who/which/whose, bez that i bez pomijania zaimka.