Zakres CKE i sposób nauki
Temat Edukacja obejmuje szkołę, pomieszczenia szkolne, przedmioty, ludzi w szkole, przybory szkolne, naukę, oceny, egzaminy, życie szkoły i zajęcia pozalekcyjne. Na poziomie rozszerzonym warto znać również słownictwo związane z systemem oświaty, edukacją dorosłych i uczeniem się przez całe życie.
Ucz się całych połączeń, nie pojedynczych słów. Zamiast samego exam zapamiętaj: take an exam, pass an exam, fail an exam, retake an exam, revise for an exam.
Rodzaje szkół i edukacji
- nursery school / kindergarten - przedszkole
- primary school - szkoła podstawowa
- secondary school - szkoła średnia
- general secondary school - liceum ogólnokształcące
- technical secondary school - technikum
- vocational school - szkoła zawodowa / branżowa
- state school / public school - szkoła państwowa / publiczna
- private school - szkoła prywatna
- boarding school - szkoła z internatem
- university - uniwersytet
- higher education - szkolnictwo wyższe
- distance learning - nauka zdalna
- online course - kurs internetowy
- adult education - edukacja dorosłych
- lifelong learning - uczenie się przez całe życie
Użycie w zdaniu
- She attends a state secondary school. - Uczęszcza do państwowej szkoły średniej.
- More and more adults take online courses to develop new skills. - Coraz więcej dorosłych bierze udział w kursach online, aby rozwijać nowe umiejętności.
- Lifelong learning has become increasingly important. - Uczenie się przez całe życie stało się coraz ważniejsze.
Uwaga: mówimy go to school albo be at school, bez przedimka, gdy chodzi o uczęszczanie do szkoły jako uczeń.
Pomieszczenia w szkole
- classroom - sala lekcyjna
- staff room - pokój nauczycielski
- head teacher's office / principal's office - gabinet dyrektora
- school office - sekretariat
- library - biblioteka
- computer room / computer lab - pracownia komputerowa
- science lab - pracownia laboratoryjna
- gym - sala gimnastyczna
- sports field - boisko
- canteen / cafeteria - stołówka
- assembly hall - aula / sala zgromadzeń
- corridor - korytarz
- cloakroom - szatnia
- playground - plac zabaw
Przydatne wyrażenia
- a well-equipped classroom - dobrze wyposażona sala lekcyjna
- school facilities - infrastruktura / wyposażenie szkoły
- use the school library - korzystać z biblioteki szkolnej
- do an experiment in the science lab - przeprowadzić eksperyment w pracowni
- have PE in the gym - mieć WF na sali gimnastycznej
Przedmioty szkolne
- English - język angielski
- Polish - język polski
- mathematics / maths - matematyka
- history - historia
- geography - geografia
- biology - biologia
- chemistry - chemia
- physics - fizyka
- computer science / IT - informatyka
- physical education / PE - wychowanie fizyczne
- art - plastyka / sztuka
- music - muzyka
- foreign language - język obcy
Naturalne połączenia
- be good at maths - być dobrym z matematyki
- have difficulty with physics - mieć trudności z fizyką
- take an interest in history - interesować się historią
- choose a subject - wybrać przedmiot
- drop a subject - zrezygnować z przedmiotu
- prepare for a history test - przygotowywać się do testu z historii
I'm good at English, but I sometimes have difficulty with physics.
Ludzie w szkole
- pupil - uczeń, szczególnie młodszy
- student - uczeń starszy / student
- classmate - kolega lub koleżanka z klasy
- teacher - nauczyciel
- form teacher / class teacher - wychowawca klasy
- head teacher / principal - dyrektor szkoły
- school counsellor - pedagog / doradca szkolny
- lecturer - wykładowca
- tutor - korepetytor / opiekun naukowy
- graduate - absolwent
Uwaga: w brytyjskim angielskim pupil często oznacza ucznia szkoły, a student osobę uczącą się w szkole średniej lub na uczelni. W praktyce student jest dziś szeroko używane.
Przybory szkolne
- textbook - podręcznik
- workbook - zeszyt ćwiczeń
- notebook - zeszyt
- pen / pencil - długopis / ołówek
- rubber / eraser - gumka
- ruler - linijka
- calculator - kalkulator
- highlighter - zakreślacz
- schoolbag / backpack - tornister / plecak
- dictionary - słownik
- notes - notatki
Kolokacje: take notes, make notes, use a dictionary, pack your schoolbag, underline key words, highlight important information.
Nauka i uczenie się
- learn - uczyć się / nauczyć się
- study - uczyć się, studiować
- revise - powtarzać materiał
- memorise / memorize - zapamiętywać
- learn by heart - uczyć się na pamięć
- take notes - robić notatki
- do homework - odrabiać pracę domową
- hand in homework - oddać pracę domową
- attend classes - uczęszczać na zajęcia
- miss a lesson - opuścić lekcję
- skip classes - wagarować / celowo opuszczać zajęcia
- concentrate on - koncentrować się na
- make progress - robić postępy
- improve your results - poprawić wyniki
- acquire knowledge - zdobywać wiedzę
- develop skills - rozwijać umiejętności
- do research - prowadzić badania / wyszukiwać informacje
- meet a deadline - dotrzymać terminu
Bardzo przydatne kolokacje
- gain knowledge - zdobywać wiedzę
- broaden your knowledge - poszerzać wiedzę
- develop practical skills - rozwijać praktyczne umiejętności
- make steady progress - robić stałe postępy
- fall behind with your work - mieć zaległości w nauce
- catch up with the class - nadrobić materiał i dogonić klasę
- stay focused - zachować koncentrację
- prepare for an exam - przygotowywać się do egzaminu
I need to catch up after being absent for a week.
Oceny, testy i egzaminy
- mark / grade - ocena
- test - sprawdzian / test
- exam / examination - egzamin
- oral exam - egzamin ustny
- written exam - egzamin pisemny
- mock exam - egzamin próbny
- final exam - egzamin końcowy
- school-leaving exam - egzamin kończący szkołę
- assessment - ocenianie / sprawdzenie wiedzy
- result - wynik
- score - liczba punktów / wynik
- pass - zdać
- fail - nie zdać
- retake an exam - zdawać egzamin ponownie
Najważniejsze zwroty
- take / sit an exam - zdawać / pisać egzamin
- pass an exam - zdać egzamin
- fail an exam - oblać egzamin
- get a good mark - dostać dobrą ocenę
- get a high score - uzyskać wysoki wynik
- revise for an exam - powtarzać do egzaminu
Nie mów make an exam w znaczeniu zdawać egzamin. Poprawnie: take an exam albo sit an exam.
Życie szkoły
- timetable - plan lekcji
- lesson - lekcja
- break - przerwa
- term - semestr / okres nauki
- school year - rok szkolny
- school trip - wycieczka szkolna
- school assembly - apel szkolny
- school uniform - mundurek szkolny
- attendance - frekwencja / obecność
- absence - nieobecność
- school rule - zasada szkolna
- compulsory - obowiązkowy
- optional - fakultatywny / opcjonalny
- detention - kara polegająca na pozostaniu po lekcjach
- cheat in an exam - ściągać na egzaminie
- behave well / badly - zachowywać się dobrze / źle
Kolokacje: follow school rules, break school rules, have good attendance, be absent from school, take part in a school trip.
Zajęcia pozalekcyjne
- extracurricular activities - zajęcia pozalekcyjne
- school club - koło szkolne
- sports club - klub sportowy
- drama club - koło teatralne
- choir - chór
- school team - drużyna szkolna
- volunteering - wolontariat
- competition - konkurs / zawody
- workshop - warsztaty
- school newspaper - gazetka szkolna
Przydatne wyrażenia: join a club, take part in a competition, represent your school, gain experience, develop teamwork skills.
System oświaty - rozszerzenie
- education system - system oświaty
- compulsory education - obowiązek szkolny / obowiązkowa edukacja
- curriculum - program nauczania
- qualification - kwalifikacja
- admission requirements - wymagania rekrutacyjne
- entrance exam - egzamin wstępny
- tuition fees - czesne
- scholarship - stypendium
- degree - dyplom / stopień naukowy
- bachelor's degree - licencjat
- master's degree - tytuł magistra
- academic year - rok akademicki
- undergraduate - student studiów pierwszego stopnia
- postgraduate studies - studia podyplomowe
- drop out of school / university - przerwać naukę
- graduate from university - ukończyć studia
Vocabulary upgrade
- equal access to education - równy dostęp do edukacji
- academic achievement - osiągnięcia w nauce
- educational opportunities - możliwości edukacyjne
- practical knowledge - wiedza praktyczna
- critical thinking skills - umiejętność krytycznego myślenia
- independent learning - samodzielne uczenie się
- continuous professional development - ciągły rozwój zawodowy
Phrasal verbs i słowotwórstwo
Phrasal verbs: catch up, fall behind, hand in, look up, go over, drop out, sign up for, work out.
Let's go over the vocabulary before the test. She signed up for an extra English course.
Rodziny wyrazów:
- educate -> education -> educational -> educated
- learn -> learner -> learning
- study -> student -> studies
- attend -> attendance
- absent -> absence
- achieve -> achievement
- qualify -> qualification -> qualified
- compete -> competition -> competitive
- revise -> revision
Typowe błędy
Nie: I make my homework.
Tak: I do my homework.
Nie: I learn at university.
Tak: I study at university.
Nie: My teacher learns me English.
Tak: My teacher teaches me English.
Nie: I wrote an exam yesterday.
Tak: I took / sat an exam yesterday.
Nie: I attend to school every day.
Tak: I attend school / go to school every day.
Nie: I am good in maths.
Tak: I am good at maths.
Ćwiczenia
Zadanie 1 - uzupełnij jednym wyrazem
- I have an important exam tomorrow, so I need to _____ for it tonight.
- Mia missed two weeks of school and now she has to catch _____ with the rest of the class.
- Students have to _____ in their essays by Friday.
- He failed the exam in May, so he is going to _____ it in August.
- Our school offers many extracurricular _____, including drama and robotics clubs.
- Her academic _____ improved significantly after she changed her study habits.
Zadanie 2 - słowotwórstwo
- Regular practice can lead to significant academic _____. (ACHIEVE)
- The school is trying to improve student _____. (ATTEND)
- Applicants must have the necessary _____ to enter the course. (QUALIFY)
- Online platforms have created new _____ opportunities. (EDUCATE)
- His long _____ from school made it difficult to catch up. (ABSENT)
Zadanie 3 - przetłumacz fragment
- I always (robię notatki) during English lessons.
- She (zdała egzamin) on her first attempt.
- After being ill, he had to (nadrobić zaległości).
- Many adults decide to (zapisać się na kurs) to gain new skills.
- Students should learn how to (myśleć krytycznie), not only memorise facts.
Odpowiedzi
Zadanie 1: 1. revise / study, 2. up, 3. hand, 4. retake, 5. activities, 6. achievement.
Zadanie 2: 1. achievement, 2. attendance, 3. qualifications, 4. educational, 5. absence.
Zadanie 3: 1. take notes, 2. passed the exam, 3. catch up, 4. sign up for a course, 5. think critically.
Zapamiętaj przed maturą
Ucz się całych zestawów: take an exam, pass an exam, revise for an exam, get a high score, make progress, acquire knowledge, develop skills. Takie połączenia są znacznie bardziej użyteczne niż pojedyncze słowa.