Dostajesz temat, znasz argumenty i zaczynasz: Nowadays, more and more people... Firstly... Secondly... In conclusion...
Tekst jest logiczny, ale może bardziej przypominać rozprawkę niż artykuł.
Artykuł publicystyczny ma konkretną funkcję. Zdający wyraża stanowisko wobec problemu lub zjawiska społecznego, rzeczowo przedstawia kwestię, ale może też wykorzystywać opis, sprawozdanie, recenzję, komentarz autora, ocenę faktów i opinie oraz próbować wpływać na opinię czytelników.
Masz argumentować, ale jednocześnie pisać do czytelnika.
Czy artykuł może pojawić się na maturze?
Tak. Na poziomie rozszerzonym CKE wymienia trzy formy tekstu argumentacyjnego: rozprawkę, artykuł publicystyczny i list formalny. Otrzymujesz dwa tematy, wybierasz jeden, a tekst powinien liczyć 200-250 słów.
Dobry artykuł:
- ma tytuł przyciągający uwagę,
- zawiera wstęp zachęcający do dalszego czytania,
- może wykorzystywać pytania kierowane do czytelnika,
- ma zakończenie zgodne z treścią.
Artykuł to nie rozprawka z tytułem
Rozprawka:
There are several advantages and disadvantages of doing voluntary work while still at school.
Poprawne, formalne i neutralne.
Artykuł:
COULD A FEW HOURS OF YOUR TIME CHANGE SOMEONE'S LIFE?
Most of us complain that we never have enough free time. Yet spending just a few hours a month helping others can make a surprisingly big difference - not only to them, but also to us.
Od początku mamy czytelnika, pytanie, temat i charakter artykułu.
Najprostszy schemat artykułu
Title → hook + topic → element 1 → element 2 → strong ending
To nie musi oznaczać dokładnie pięciu akapitów. Chodzi o funkcje części.
1. Tytuł
Nie pisz ARTICLE ABOUT VOLUNTEERING albo po prostu VOLUNTEERING. Lepiej:
- WHY HELPING OTHERS CAN HELP YOU TOO
- ARE WE SPENDING TOO MUCH OF OUR LIVES ONLINE?
- COULD YOUR JOURNEY TO SCHOOL BE GREENER?
- LESS SCREEN TIME, MORE REAL LIFE
- GIVE VOLUNTEERING A CHANCE
- THE BEST LESSON MAY HAPPEN OUTSIDE THE CLASSROOM
Tytuł powinien pasować do tematu, brzmieć naturalnie i zainteresować odbiorcę. Może być pytaniem, kontrastem, bezpośrednim zwrotem lub intrygującym stwierdzeniem.
2. Wstęp
Nie potrzebujesz jednego szablonu Nowadays, more and more...
Pytanie:
Have you ever wondered how much time you spend looking at a screen every day?
Krótka sytuacja:
Last year, a friend of mine decided to volunteer at a local animal shelter. She expected to help animals. What she did not expect was how much the experience would change her.
Zaskakująca obserwacja:
Many teenagers say they are too busy to exercise, yet they spend hours every week scrolling through social media.
Bezpośredni zwrot:
Imagine starting every school day feeling more awake, focused and relaxed.
Nie wymyślaj statystyk typu 87.6% of teenagers, jeśli nie masz wiarygodnej liczby. Hook ma zainteresować, ale dalej potrzebujesz rzeczowej treści.
Jak realizować dwa elementy tematu?
Załóżmy, że temat wymaga przedstawienia korzyści wolontariatu dla młodzieży oraz sposobów zachęcenia uczniów do udziału.
Masz:
- element 1 - benefits,
- element 2 - solutions.
Nie możesz poświęcić 180 słów korzyściom i zakończyć drugim elementem w jednym zdaniu: Schools should promote volunteering more.
Stosuj schemat:
Point → explanation → example / consequence
Za mało: Volunteering teaches useful skills.
Lepiej:
Volunteering can teach young people useful interpersonal skills because they often have to cooperate with people they have never met before.
Jeszcze lepiej:
Volunteering can teach young people useful interpersonal skills because they often have to cooperate with people they have never met before. Such experience may later make it easier for them to work effectively in a team at university or in their first job.
Mamy argument, wyjaśnienie i konsekwencję.
Artykuł może zawierać własną opinię i komentarz autora. Używaj np. In my view, I believe, Personally, There is little doubt that, ale nie powtarzaj I think w każdym akapicie.
Jak angażować czytelnika?
Możesz użyć pytań:
- But is this really the best solution?
- So what can schools do?
- Would you be willing to give up two hours of your weekend?
- Why not give it a try?
Nie przesadzaj - trzy pytania w każdym akapicie zmienią artykuł w przesłuchanie.
Płynne przejście od hooka do argumentacji:
Have you ever considered doing voluntary work but decided you were simply too busy? You may want to think again. Helping others can offer teenagers benefits that go far beyond the satisfaction of doing something useful.
Hook prowadzi do tematu i zapowiedzi argumentacji.
Przydatne zwroty
Początek
- Have you ever wondered...?
- Imagine...
- What would you do if...?
- Most of us have experienced...
- We all know what it is like to...
Argumenty i wyjaśnienia
- One important benefit is...
- Another reason why... is...
- Perhaps the greatest advantage is...
- One problem that should not be ignored is...
- This is because...
- As a result...
- Consequently...
- This may lead to...
- In practice...
Komentarz i zwrot do czytelnika
- In my view...
- Personally, I believe...
- It seems clear that...
- There is no doubt that...
- Think about...
- Ask yourself...
- Why not...?
Jak zakończyć artykuł?
Nie kończ nagle po drugim argumencie i nie dodawaj nowego zagadnienia. Dobre zakończenie może podsumować stanowisko, wrócić do pytania ze wstępu, zawierać rekomendację lub skierować ostatnią myśl do czytelnika.
Wstęp: Is volunteering really worth giving up your free time for?
Zakończenie:
Perhaps the better question is whether we can afford not to give it a try.
To tworzy klamrę.
Inny sposób:
Schools cannot force teenagers to care about their communities. They can, however, make volunteering easier to discover and more attractive. Once students see how much they can gain from helping others, many may need very little encouragement.
In conclusion nie jest zakazane, ale artykuł daje większą swobodę i często mocniej brzmi bez tej formuły.
Styl powinien być rzeczowy, naturalny i angażujący. Nie pisz jak prywatnej wiadomości: Hi guys!!! You won't believe this!!! Możesz zwracać się do czytelnika, ale język nadal powinien odpowiadać maturze rozszerzonej.
Artykuł a rozprawka
| Rozprawka | Artykuł |
|---|---|
| formalna argumentacja | argumentacja + kontakt z czytelnikiem |
| jasna teza | interesujący wstęp |
| formalny styl | rzeczowy, bardziej angażujący styl |
| bez wymaganego tytułu | tytuł wymagany |
| argumenty | argumenty + komentarz, pytania, elementy narracyjne |
| formalny wniosek | mocne zakończenie skierowane do czytelnika |
Przykładowe zadanie
Coraz więcej szkół zachęca uczniów do udziału w wolontariacie. Napisz artykuł do anglojęzycznego magazynu młodzieżowego, w którym przedstawisz korzyści, jakie wolontariat może przynieść młodym ludziom, oraz zaproponujesz sposoby zachęcenia większej liczby uczniów do takiej działalności.
Napisz wypowiedź długości 200-250 słów.
Plan
| Część | Pomysły |
|---|---|
| Title | helping others / helping yourself |
| Intro | question → free time / is it worth it? |
| Benefits | practical skills → teamwork / communication; confidence / perspective |
| Encouragement | local opportunities; volunteering days + choice |
| Ending | small amount of time → big effect |
Modelowy artykuł
HELP OTHERS - AND HELP YOURSELF
Have you ever thought about volunteering but decided you simply did not have enough time? Many teenagers feel the same way. However, giving up even a few hours a month may bring benefits not only to people who need support, but also to the volunteers themselves.
One major advantage is the opportunity to develop practical skills. Young volunteers often work in teams, communicate with strangers and learn how to solve unexpected problems. Such experience can increase their confidence and may later prove useful when they apply for university or their first job. Volunteering can also help teenagers meet people outside their usual social circle and see problems from a completely different perspective.
So how can schools encourage more students to get involved? First of all, they should make opportunities easier to find. Inviting representatives of local charities to school could show teenagers exactly what kind of help is needed. Schools could also organise special volunteering days and offer several activities, allowing students to choose something that matches their interests. A teenager who dislikes working with animals may be happy to help younger children or organise a charity event.
Volunteering should never feel like another compulsory school task. If young people are given a real choice and understand how much they can gain from the experience, many of them may discover that helping others is worth their time.
Model mieści się w przedziale 200-250 słów.
Dlaczego ten artykuł działa?
Tytuł i wstęp
HELP OTHERS - AND HELP YOURSELF jest krótki, związany z tematem i oparty na kontraście. Pytanie Have you ever thought about volunteering...? od razu wprowadza czytelnika i temat.
Element 1 - korzyści
Nie mamy listy teamwork, communication, confidence. Idee rozwijają się w łańcuch: praca w zespole → komunikacja → rozwiązywanie problemów → korzyść w przyszłości. Drugi argument łączy poznawanie ludzi z nową perspektywą.
Element 2 - zachęcanie
Pojawiają się dwie konkretne propozycje: przedstawienie lokalnych możliwości oraz szkolne dni wolontariatu z wyborem aktywności. Do drugiego rozwiązania dochodzi przykład.
Zakończenie
Nie wprowadza nowego argumentu. Wraca do głównej kwestii: wolontariat nie powinien być przymusem, a wybór i zrozumienie korzyści zwiększą motywację.
Czego nie robić?
- Nie zapomnij o tytule.
- Nie pisz rozprawki z przypadkowym tytułem.
- Nie rób z artykułu wpisu na Instagram - nadal potrzebujesz argumentacji.
- Nie wymyślaj statystyk.
- Nie pomijaj drugiego elementu tematu.
- Nie kończ automatycznym, niezwiązanym pytaniem What do you think?
Checklista artykułu
- Czy mam tytuł i czy pasuje do tekstu?
- Czy początek przyciąga uwagę?
- Czy tekst brzmi jak skierowany do czytelnika?
- Czy oba elementy tematu są omówione?
- Czy argumenty są rozwinięte?
- Czy zakończenie wynika z treści i nie wprowadza nowego argumentu?
- Czy język jest precyzyjny, zróżnicowany i nie nazbyt potoczny?
- Czy tekst ma 200-250 słów?
FAQ
Czy artykuł musi mieć tytuł?
Tak. CKE wskazuje przyciągający uwagę tytuł jako cechę dobrze napisanego artykułu.
Czy mogę zadawać pytania czytelnikowi?
Tak. Pytania mogą zachęcać czytelnika do dalszych rozważań.
Czy artykuł musi być formalny?
Powinien być rzeczowy i odpowiedni do sytuacji. Daje jednak większą możliwość bezpośredniego angażowania czytelnika niż rozprawka.
Czy trzeba napisać własną opinię?
Artykuł przedstawia stanowisko wobec problemu i może zawierać komentarze autora oraz elementy opinii.
Czy artykuł może zawierać anegdotę?
Tak. Anegdota może zainteresować czytelnika we wstępie.
Ile słów trzeba napisać?
200-250 wyrazów.
Czy artykuł to rozprawka z tytułem?
Nie. Artykuł ma wyraźniejszą relację z czytelnikiem oraz osobne wymagania dotyczące tytułu i wstępu.
Podsumowanie
Dobry artykuł ma title, który przyciąga uwagę; hook, który zachęca do czytania; argumentation, która rozwija oba elementy; oraz ending, które zamyka tekst.
Nie wybieraj między „ciekawie” a „merytorycznie”. Dobry artykuł powinien robić jedno i drugie.


