Jak realizować podpunkty w writingu na maturze? Opisz, wyjaśnij, uzasadnij, zaproponuj - przykłady

Na maturze podstawowej możesz zobaczyć polecenia takie jak: opisz, wyjaśnij, uzasadnij, poinformuj, zaproponuj, zachęć, wyraź opinię albo napisz, jak się czułeś.

Uczeń zna wszystkie słowa w poleceniu, ale nie zawsze wie, ile właściwie trzeba napisać, żeby podpunkt był zrealizowany i rozwinięty.

To bardzo ważne, ponieważ otrzymujesz cztery elementy polecenia. W kryterium treści CKE najpierw sprawdza, do ilu z nich się odniosłeś, a następnie ile odpowiednio rozwinąłeś. Za wszystkie cztery zrealizowane i rozwinięte elementy można uzyskać maksymalnie 5 punktów za treść.

Polecenie mówi Ci, jakiego rodzaju informacji oczekuje odbiorca.

Nie każde słowo w poleceniu wymaga dokładnie tego samego rodzaju odpowiedzi.

Najpierw: „odnieść się” a „rozwinąć”

CKE rozróżnia te dwie rzeczy.

Odnieść się do podpunktu oznacza przekazać komunikatywną informację, która przynajmniej w minimalnym stopniu realizuje wymaganie.

Rozwinąć podpunkt oznacza zrealizować go w sposób bardziej szczegółowy.

Podpunkt: Napisz, dlaczego zdecydowałeś się podjąć tę pracę.

Odniesienie:

I wanted to earn some money.

Wiemy dlaczego.

Rozwinięcie:

I decided to take the job because I wanted to earn some money for my summer holiday. I also thought it would be a good opportunity to gain some work experience.

Mamy konkretny cel i dodatkowy powód. Właśnie w tym kierunku powinna iść dobra realizacja.

1. Poinformuj

To zazwyczaj najprostszy typ polecenia. Na przykład: poinformuj, gdzie spędziłeś weekend.

Minimum:

I spent the weekend in Kraków.

Lepiej:

I spent the weekend in Kraków with two of my friends.

Rozwinięcie:

I spent the weekend in Kraków with two of my friends. We stayed in a small hostel near the city centre.

Pytania pomocnicze: where, when, with whom, what exactly? Nie musisz odpowiadać na wszystkie. Często jeden dodatkowy konkret wystarczy.

2. Opisz

Jeżeli polecenie mówi opisz miejsce, nie wystarczy podać jego nazwy.

Za mało:

We stayed in a hotel.

To przede wszystkim informacja.

Lepiej:

We stayed in a small hotel near the beach.

Jeszcze lepiej:

We stayed in a small hotel near the beach. Our room was bright and comfortable, and it had a balcony overlooking the sea.

Możesz podać wygląd, wielkość, lokalizację, atmosferę i charakterystyczne cechy.

Jak opisać osobę?

Za mało: My instructor was nice.

Lepiej: My instructor was a young woman called Kate. She was very patient and explained everything clearly.

Możesz opisać charakter, zachowanie, rolę, wygląd - jeśli jest istotny - oraz swoje wrażenie.

Jak opisać wydarzenie?

The concert took place in a large park and attracted hundreds of people. There were several food stands and a huge stage in the centre.

Zamiast jednego ogólnego przymiotnika pojawiają się konkretne cechy.

3. Wyjaśnij

Jeżeli masz wyjaśnij, dlaczego, egzaminator oczekuje przede wszystkim przyczyny.

Fakt → because → powód

Za mało: I chose this hotel.

Realizacja: I chose this hotel because it was close to the beach.

Rozwinięcie: I chose this hotel because it was close to the beach and much cheaper than the other places we had considered.

Przydatne: because, because of, The main reason was that, One reason was that, That's why.

4. Uzasadnij

„Uzasadnij” jest podobne do „wyjaśnij dlaczego”, ale często najpierw pojawia się decyzja, opinia, wybór albo preferencja.

Moja decyzja → powód → konkret

Podpunkt: napisz, którą opcję wybierasz, i uzasadnij swoją decyzję.

Za mało: I prefer the hostel.

Lepiej: I prefer the hostel because it is cheaper.

Rozwinięcie:

I would choose the hostel because it is cheaper and much closer to the city centre. We could save money and wouldn't have to spend an hour travelling every morning.

Teraz argument jest znacznie mocniejszy.

5. Wyraź opinię

Nie wystarczy tylko: I think it's good. Odpowiedź powinna pokazać: co myślę i dlaczego?

I think schools should organise more outdoor lessons because students spend too much time sitting in classrooms.

Rozwinięcie:

Outdoor activities could make subjects such as biology more practical and interesting.

Przydatne początki: I think, In my opinion, Personally, I think, I believe, I don't think. Nie musisz za każdym razem używać In my opinion. Najważniejsze jest uzasadnienie.

6. Wyraź emocje

Polecenie: napisz, jak się czułeś.

Minimum: I was happy.

Lepiej: I was really happy and relieved.

Rozwinięcie:

I was really relieved because I had been worried that we wouldn't finish the project on time.

Emocja → dlaczego?

Przydatne emocje: excited, proud, relieved, disappointed, worried, nervous, embarrassed, surprised, frustrated. Nie ograniczaj się ciągle do happy i sad.

7. Przedstaw problem

Nie pisz tylko: There was a problem. Odbiorca nadal nie wie, co się wydarzyło.

Lepiej: We missed our train.

Rozwinięcie:

We missed our train because our bus to the station was delayed by almost thirty minutes.

Możesz podać: co, dlaczego, kiedy i z jakim skutkiem?

8. Wyjaśnij, jak rozwiązano problem

Jeżeli polecenie mówi: opisz problem i wyjaśnij, jak został rozwiązany, masz dwie rzeczy do zrobienia.

Niepełnie: We ran out of paper cups.

Problem jest, ale rozwiązania nie ma.

Pełniej:

We ran out of paper cups, so one of our teachers went to a nearby shop and bought more.

Rozwinięcie:

We ran out of paper cups after only an hour, so one of our teachers went to a nearby shop and bought more. Luckily, we could continue selling drinks a few minutes later.

Problem → solution → result

9. Zaproponuj

Tu musi pojawić się propozycja. Na przykład: zaproponuj koledze sposób spędzenia weekendu.

Nie realizuje podpunktu: I like going to concerts.

To opinia o sobie.

Realizacja: We could go to a concert.

Rozwinięcie:

We could go to a concert on Saturday evening. There's a music festival in the city centre and tickets aren't very expensive.

Przydatne: We could, Maybe we could, How about, Why don't we, Perhaps you could.

10. Zachęć

Zachęcenie to coś więcej niż informacja: There is a sports club. Masz sprawić, żeby odbiorca rozważył udział.

Lepiej: You should definitely try the club.

Rozwinięcie:

You should definitely join the club because the classes are fun and beginners are welcome. You could also meet a lot of new people there.

Przydatne: You should definitely, Why don't you try, If I were you, I'd, It's definitely worth, I really recommend.

Sklep MaturaAngielski.org

Chcesz przygotować się jeszcze szybciej?

Sprawdź gotowe materiały do matury z angielskiego: zestawy zadań, scenariusze, ćwiczenia i materiały do pobrania.

Zobacz materiały PDF · dostęp od razu

Materiałyktóre robią robotę.

11. Poproś o radę

Podpunkt: poproś użytkowników forum o radę. Nie wystarczy opisać problemu.

Niepełnie: I don't know which laptop to buy.

Pełniej: I don't know which laptop to buy. What would you choose?

Rozwinięcie:

I'm not sure which option would be better for studying. What would you choose in my situation? I'd really appreciate your advice.

Przydatne: What would you do? What do you think? Could you give me some advice? Any suggestions? I'd really appreciate your advice.

12. Zapytaj

Jeżeli polecenie mówi zapytaj kolegę o jego plany, musisz rzeczywiście utworzyć pytanie.

Nie realizuje dobrze: I hope you have plans too.

Realizacja: What are you going to do during the holidays?

W kontekście:

I'm planning to work until August. What about you? Have you made any plans for the summer yet?

13. Zaproś

Zaproszenie powinno być jasne.

Za mało: The event is next Saturday.

To tylko informacja.

Zaproszenie: Would you like to come with me?

Rozwinięcie:

The event is next Saturday. Would you like to come with me? I think you'd really enjoy it because your favourite band is playing.

14. Porównaj

Jeżeli masz przedstawić dwie możliwości, nie musisz pisać dwóch osobnych minitekstów. Możesz od razu pokazać różnicę.

A hotel would be more comfortable, but the hostel is much cheaper and closer to the city centre.

Przydatne: while, whereas, but, however, compared with, on the other hand.

15. Przedstaw zalety i wady

Zaleta → dlaczego?
Wada → dlaczego?

Na przykład:

One advantage of travelling by train is that you can relax during the journey. However, train tickets can be quite expensive, especially if you buy them at the last minute.

Nie trzeba tworzyć rozprawki. Masz przekazać konkretną treść w ramach tekstu użytkowego.

16. Opowiedz o wydarzeniu

Przyda się schemat: when → what happened → what next → result.

Last Saturday, I went to a concert with two friends. While we were waiting to enter the venue, it suddenly started raining. Luckily, one of my friends had an umbrella, so we didn't get completely wet.

Przydatne: At first, Then, Suddenly, After that, Luckily, Unfortunately, In the end.

17. Napisz, co najbardziej Ci się podobało

Nie: It was nice.

Lepiej: What I liked most was the atmosphere.

Rozwinięcie:

What I liked most was the atmosphere because everyone was singing and dancing together.

Przydatne: What I liked most was, The best thing was, I particularly enjoyed, My favourite part was.

18. Napisz o planach

Możesz użyć: I'm going to, I'm planning to, I hope to, I'd like to, We are planning.

I'm planning to save most of the money because I'd like to buy a new laptop before university.

Nie pisz tylko: I have plans.

Najważniejsza pułapka: podpunkt z „i”

Na przykład:

• przedstaw problem i wyjaśnij, jak go rozwiązano,
• opisz miejsce i napisz, co najbardziej Ci się w nim podobało,
• wyraź opinię i ją uzasadnij,
• zaproponuj termin i zapytaj, czy odpowiada koledze.

Traktuj taki podpunkt jak A + B. Nie możesz zrobić tylko A. CKE przy ocenie treści bierze pod uwagę, jak dobrze odbiorca zostaje poinformowany o kluczowych elementach polecenia.

Uniwersalna metoda: polecenie → pytanie

Kiedy nie wiesz, co napisać, zamień polskie polecenie na proste pytanie.

I odpowiedz po angielsku.

Ćwiczenie

Spróbuj rozwinąć cztery podpunkty:

1. Wyjaśnij, dlaczego rozpocząłeś naukę nowego języka. Nie kończ na Because I like languages. Dodaj: jaki język i do czego Ci się przyda?
2. Opisz miejsce, w którym nocowałeś. Nie kończ na It was a nice hotel. Dodaj: gdzie, jaki był pokój i co było charakterystyczne?
3. Napisz o problemie podczas podróży i sposobie jego rozwiązania. Użyj: problem → solution → result.
4. Zachęć kolegę do udziału w wydarzeniu. Dodaj: invitation / recommendation → benefit.

Checklista podpunktu

Po napisaniu każdego elementu zapytaj:

• Czy rzeczywiście zrobiłem to, o co prosi czasownik w poleceniu?
• Czy odbiorca otrzymał podstawową informację?
• Czy dodałem przynajmniej jeden konkretny szczegół?
• Czy podpunkt zawiera „i” i czy zrealizowałem obie części?

Jeżeli tak, masz znacznie większą szansę na pełną realizację treści.

FAQ

Czy każdy podpunkt trzeba rozwinąć?

Jeżeli celujesz w maksymalne 5 punktów za treść, powinieneś odnieść się do wszystkich czterech i każdy odpowiednio rozwinąć.

Czy rozwinięcie oznacza dwa zdania?

Nie. CKE nie wymaga konkretnej liczby zdań. Liczy się bardziej szczegółowe przekazanie informacji.

Czy jedno zdanie może być rozwinięciem?

Tak:

I chose the hostel because it was much cheaper than the hotel and only five minutes from the city centre.

To jedno zdanie, ale zawiera kilka konkretnych informacji.

Co najłatwiej dodać do podpunktu?

Najczęściej: powód, szczegół, przykład, skutek, emocję albo rozwiązanie.

Co jest najczęstszym błędem?

Uczeń odpowiada na temat podpunktu, ale nie realizuje dokładnie funkcji wskazanej w poleceniu. Na przykład ma zachęcić, a jedynie opisuje wydarzenie.

Podsumowanie

Nie patrz na podpunkt jak na zdanie do przetłumaczenia. Patrz na niego jak na zadanie komunikacyjne.

• Opisz → daj cechy i szczegóły.
• Wyjaśnij → daj powód.
• Uzasadnij → daj decyzję i argument.
• Zaproponuj → przedstaw konkretną możliwość.
• Zachęć → pokaż, dlaczego warto.
• Opisz problem → powiedz, co się stało.
• Wyjaśnij rozwiązanie → powiedz, co zrobiono i jaki był rezultat.

Zawsze pamiętaj: informacja + konkret. To najprostszy sposób na rozwijanie podpunktów.

Powiązane materiały

• Jak rozwinąć cztery podpunkty w e-mailu?
• Writing na maturze - punktacja 12 punktów
• 10 zadań do writingu
• E-mail, blog czy forum?

Chcesz zobaczyć te zasady w pełnych pracach?

W kolejnym materiale znajdziesz pięć modelowych writingów wraz z planem, odpowiedzią i analizą każdego podpunktu.

Zobacz 5 modelowych writingów