Jak wygląda e-mail, który realizuje wszystkie cztery podpunkty, jest spójny, pokazuje szeroki zakres języka i praktycznie nie daje egzaminatorowi powodów do odejmowania punktów? Najłatwiej zobaczyć to na pełnym przykładzie.
Na maturze podstawowej możesz zdobyć 12 punktów: 5 za treść, 2 za spójność i logikę, 3 za zakres oraz 2 za poprawność. Poniższe zadanie i odpowiedź są autorskim przykładem przygotowanym zgodnie z kryteriami CKE. Nie jest to oficjalna praca zdającego opublikowana przez CKE.
Najpierw przeczytaj samo polecenie i zastanów się, co napisałbyś w każdym podpunkcie. Dopiero później zobacz model.
Przykładowe zadanie
W ubiegły weekend w Twojej szkole odbył się kiermasz charytatywny. W e-mailu do kolegi z Anglii:
- wyjaśnij, dlaczego zorganizowano kiermasz, i napisz, jak przygotowywałeś się do wydarzenia,
- opisz swoje obowiązki podczas kiermaszu i napisz, co najbardziej Ci się podobało,
- przedstaw problem, który pojawił się podczas wydarzenia, i wyjaśnij, jak został rozwiązany,
- poinformuj, na co zostaną przeznaczone pieniądze, i zachęć kolegę do udziału w kolejnej edycji.
Napisz po angielsku, rozwiń każdy podpunkt i zachowaj długość 100-150 wyrazów.
Krok 1. Nie zaczynaj od pisania
Najpierw rozbij polecenie:
| Podpunkt | Plan |
|---|---|
| 1. Why + preparation | animal shelter; cakes + posters |
| 2. Duties + best thing | food stand; talking to visitors |
| 3. Problem + solution | no paper cups; teacher → shop |
| 4. Money + encouragement | food + medicine; join us next spring |
To zajmuje mniej niż minutę, a już wiesz, że nie zapomnisz o żadnej części.
Modelowa odpowiedź
Hi Alex,
You won't believe how busy I was last Saturday! Our school organised a charity fair to raise money for a local animal shelter. Before the event, I spent two evenings baking cakes and making posters with my classmates.
During the fair, I worked at the food stand, where I sold cakes and homemade lemonade. What I enjoyed most was talking to visitors because everyone was friendly and supportive.
Unfortunately, after about an hour we ran out of paper cups. Luckily, one of our teachers went to a nearby shop and bought more, so we could continue selling drinks.
The fair was a huge success. We collected enough money to buy food and medicine for the animals. We are planning another event next spring, and I think you should join us if you are in Poland then!
Write back soon!
XYZ
Tekst ma około 141 wyrazów bez podpisu, więc mieści się w przedziale 100-150. Podpis nie jest wliczany, a formy skrócone takie jak won't liczą się jako jeden wyraz.
Treść - 5/5
Aby zdobyć 5 punktów, trzeba odnieść się do wszystkich czterech podpunktów i każdy rozwinąć.
Podpunkt 1: powód i przygotowanie
Our school organised a charity fair to raise money for a local animal shelter. - mamy powód.
Before the event, I spent two evenings baking cakes and making posters with my classmates. - mamy czas przygotowania, dwie czynności i informację, z kim autor pracował.
Podpunkt 2: obowiązki i najlepszy element
During the fair, I worked at the food stand, where I sold cakes and homemade lemonade. - konkretne miejsce i obowiązki.
What I enjoyed most was talking to visitors because everyone was friendly and supportive. - informacja, co podobało się najbardziej, została uzasadniona.
Podpunkt 3: problem i rozwiązanie
Problem: we ran out of paper cups.
Rozwiązanie: one of our teachers went to a nearby shop and bought more.
Rezultat: so we could continue selling drinks.
To skuteczny mechanizm: problem → rozwiązanie → rezultat.
Podpunkt 4: pieniądze i zachęta
We collected enough money to buy food and medicine for the animals. - wiadomo, na co zostaną przeznaczone środki.
I think you should join us if you are in Poland then! - bezpośrednia zachęta. Zdanie We are planning another event next spring dodaje konkretny termin.
Odbiorca zna wszystkie informacje wymagane w poleceniu, dlatego modelowa ocena to 5/5.
Spójność i logika - 2/2
Kolejność jest naturalna: powód i przygotowanie → wydarzenie i obowiązki → problem i rozwiązanie → rezultat i kolejna edycja.
Łączniki jasno prowadzą czytelnika:
- Before the event - przygotowanie,
- During the fair - samo wydarzenie,
- Unfortunately - problem,
- Luckily - rozwiązanie,
- so - skutek.
Informacje nie skaczą chaotycznie między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Modelowa ocena: 2/2.
Zakres środków językowych - 3/3
Tekst nie używa słów na poziomie C1 - i bardzo dobrze. Na poziomie podstawowym liczy się szeroki, precyzyjny zakres B1 lub wyższy.
Precyzyjne słownictwo
| Zamiast | W modelu |
|---|---|
| help animals | raise money for a local animal shelter |
| make food | baking cakes |
| sell things | worked at the food stand; sold homemade lemonade |
| we didn't have cups | we ran out of paper cups |
| the event was very good | the fair was a huge success |
| things for animals | food and medicine for the animals |
Zróżnicowane struktury
W tekście pojawiają się Past Simple, plan przyszły, zdanie względne (where I sold), gerund (spent two evenings baking), konstrukcja What I enjoyed most was..., zdanie z because, rezultat z so oraz bezokolicznik celu to raise money.
Naturalne połączenia, takie jak raise money, animal shelter, charity fair, run out of, nearby shop, huge success są bardziej wartościowe niż przypadkowe ambitne słowa. Modelowa ocena: 3/3.
Poprawność - 2/2
Czasy są konsekwentne, szyk poprawny, czasowniki mają właściwe formy, przyimki i konstrukcje pasują do kontekstu, a pisownia jest poprawna.
CKE przewiduje 2 punkty także przy nielicznych błędach, które nie zakłócają komunikacji. W tym autorskim modelu nie ma błędów wymagających obniżenia oceny.
| Kryterium | Ocena modelowa |
|---|---|
| Treść | 5/5 |
| Spójność i logika | 2/2 |
| Zakres środków językowych | 3/3 |
| Poprawność środków językowych | 2/2 |
| **Razem** | **12/12** |
Pełne zasady znajdziesz w artykule writing na maturze podstawowej - punktacja.
Jak korzystać z modelu?
Nie istnieje jeden poprawny e-mail. Do tego samego polecenia można napisać o sprzedaży książek zamiast jedzenia albo o innym problemie, jeśli całość pozostaje logiczna. Ocena zależy od kryteriów, nie od zgodności z jednym wzorem.
Nie ucz się e-maila na pamięć
Zapamiętaj mechanizmy:
- powód: because / to...,
- przygotowanie: Before the event...,
- obowiązki: I was responsible for... / I worked...,
- problem: Unfortunately...,
- rozwiązanie: Luckily... / so...,
- opinia: What I enjoyed most was...,
- przyszłość: We're planning....
Tę samą strukturę wykorzystasz w zadaniu o zawodach sportowych: cel wydarzenia, trening, udział, kontuzja, zastępstwo, wynik i kolejna edycja.
Nie każde zdanie musi być ambitne. The fair was a huge success jest proste, naturalne i precyzyjne. Na poziomie podstawowym nie potrzebujesz przesadnie formalnego stylu.
Słabsza wersja
Last Saturday there was a fair at my school. We wanted to help animals. Before it I made cakes. I sold food. It was nice and I liked it very much. There was a problem because we had no cups. A teacher bought cups. The event was good. We got money for animals. Next year there will be another fair. You can come.
Tekst jest zrozumiały, ale podpunkty są słabo rozwinięte, język ogólny i powtarzalny, a niemal wszystkie konstrukcje bardzo proste. Brak poważnych błędów nie oznacza automatycznie 12/12.
Czasem wystarczy niewielka zmiana:
- The event was good → The event was a huge success.
- We had no cups → We ran out of paper cups.
- I liked talking to people → What I enjoyed most was talking to visitors.
Nie dodajesz całych akapitów, tylko lepiej wykorzystujesz limit.
Metoda czterech kolorów
Zaznacz innym kolorem zdania realizujące każdy podpunkt. Jeśli któregoś koloru prawie nie ma, podpunkt jest prawdopodobnie za słabo rozwinięty. Jeśli duża część tekstu nie ma żadnego koloru, być może zawiera niepotrzebne informacje.
Następnie podkreśl precyzyjne słownictwo i różne konstrukcje. Na końcu sprawdź czasy, końcówkę -s, rodzajniki, liczbę mnogą, przyimki i pisownię.
Model pracy podczas egzaminu
- Polecenie - znajdź cztery podpunkty.
- Plan - główna informacja + szczegół do każdego.
- Pisanie - najpierw realizuj treść.
- Liczba słów - sprawdź przedział 100-150.
- Kontrola treści - cztery znaczniki ✓.
- Kontrola języka - zakres i poprawność.
To bezpieczniejsze niż rozpoczęcie bez planu. Pomogą Ci też lekcje: jak napisać e-mail, jak rozwinąć podpunkty, najczęstsze błędy i przydatne zwroty.
FAQ - przykładowy e-mail 12/12
Ile słów ma modelowy e-mail?
Około 141 słów bez podpisu.
Czy podpis liczy się do limitu?
Nie.
Czy e-mail musi być bez żadnych błędów, żeby dostać 2/2?
Nie. Maksymalna punktacja jest możliwa przy nielicznych błędach niezakłócających komunikacji.
Czy trzeba używać słownictwa C1 lub Past Perfect?
Nie. Żaden konkretny czas nie jest obowiązkowy, a zakres ma odpowiadać treści.
Czy każdy podpunkt musi mieć dwa zdania albo osobny akapit?
Nie. Jedno dobrze rozwinięte zdanie może wystarczyć, a informacje można grupować zgodnie z logiką.
Czy można nauczyć się modelu na pamięć?
Nie warto. Lepiej zapamiętać funkcje i sposoby rozwijania informacji.
Podsumowanie
E-mail na 12/12 nie musi wyglądać jak tekst profesora anglistyki. Ma być bardzo dobrą, samodzielną pracą maturzysty, która realizuje i rozwija cztery podpunkty, łączy myśli, używa precyzyjnego języka i unika błędów utrudniających komunikację.
Nie pisz najbardziej skomplikowanego e-maila. Napisz najbardziej kompletny, naturalny i precyzyjny tekst, jaki potrafisz.
Chcesz spróbować samodzielnie? Przejdź do zadań z writingu, napisz odpowiedź i porównaj ją z modelem.